Dlaczego nauka w technikum stała się trendy?

Rosnąca popularność techników wśród młodych osób przy jednoczesnym spadku zainteresowania nauką w liceach oraz coraz „modniejsze” łączenie nauki z pracą – to główne wnioski płynące z raportu Małopolskiego Obserwatorium Rozwoju Regionalnego.

Obserwatorium zapytało młodych Małopolan – absolwentów techników, zasadniczych szkół zawodowych i szkół policealnych – czym zajmują się absolwenci, którzy ukończyli naukę w 2015 roku i jakie są ich dalsze edukacyjno-zawodowe losy?

„Ogólniaki” już nie takie popularne

Ostatnie lata, w których odczuwalny jest już niż demograficzny, przyniosły zmianę preferencji edukacyjnych młodzieży. Co ciekawe nie wszystkie typy szkół odczuły te zmiany jednakowo. Na największym „minusie” są licea, nieznacznie ubyło też uczniów w zasadniczych szkołach zawodowych, za to technika notują coraz większe ich zainteresowanie. W efekcie to właśnie absolwenci tych szkół stanowią coraz większy odsetek wszystkich uczniów, którzy kończą szkoły ponadgimnazjalne. Skąd to rosnące zainteresowanie technikami? Młodzież uznała, że najbardziej atrakcyjna jest oferta, która umożliwia absolwentom zarówno podjęcie pracy, jak i kontynuowanie nauki (lub łączenie obu tych aktywności).

Poprawa sytuacji na wszystkich frontach

W porównaniu do poprzednich edycji badania sytuacja absolwentów poprawiła się. W ostatnich 5 latach (2012-2016) udział NEETs zmniejszył się z 19% do 9%, przy czym udział bezrobotnych znacząco spadł z 13% do 4%, a udział biernych zawodowo pozostał niemal na niezmienionym poziomie (spadek z 6% do 5%). Dodatkowo warto podkreślić, że w latach 2012-2015 o 8 p.p. wzrósł udział pracujących, o 3 p.p. łączących pracę z nauką, przy jednoczesnym spadku o 1 p.p. udziału wyłącznie uczących się. To pokazuje, że pracę nie tylko łatwiej znaleźć, ale jej posiadanie jest też coraz atrakcyjniejsze. Rosnąca popularność łączenie pracy z nauką przekłada się na wzrost zainteresowania nauką w technikach, które gwarantują edukację w specjalnościach atrakcyjnych na rynku pracy.

Z czego wynika poprawa sytuacji młodzieży na rynky pracy? Po pierwsze wpływ na to miał znaczący spadek stopy bezrobocia. Po drugie wyraźnie poprawiły się warunki zatrudniania. A po trzecie – to właśnie do młodzieży zostały skierowane duże programy wsparcia, finansowane również ze środków unijnych. Mimo, że coraz mniej absolwentów pozostaje bez pracy, to na niezmienionym poziomie (w ciągu ostatnich 4 lat) utrzymuje się proporcja osób biernych zawodowo. To one niżej oceniały wybór zawodu, rzadziej przystępowały do egzaminu zawodowego i częściej kończyły go z wynikiem negatywnym lub brak aktywności tłumaczyły opieką nad osobami zależnymi lub chorymi. Niestety dane z badania jednoznacznie wskazują, że bierni zawodowo nie zabiegają o poprawę własnej sytuacji - będąc w rejestrach urzędów pracy rzadziej niż bezrobotni korzystali z oferowanych usług mających doprowadzić do zatrudnienia.

Co jeszcze uległo poprawie?

Absolwentom szkół zawodowych łatwiej odnaleźć się na rynku pracy. W porównaniu do 2012 roku na znalezienie pierwszego zatrudnienia po szkole potrzebują o około 2 miesiące mniej czasu niż wówczas. Jednocześnie wzrosła liczba pracujących, utrzymała się wysoka liczba uczących się, przy jednoczesnym spadku liczby bezrobotnych. Poprawiła się też sytuacja absolwentów na rynku pracy, którzy teraz znacznie częściej mogą liczyć na umowy o pracę oraz wyższe wynagrodzenie (w porównaniu do 2012 roku średnio o 15%, czyli 277 zł). Grupami, w których wzrost wynagrodzeń był najbardziej widoczny to: technicy (o 308 zł) oraz specjaliści z branży rolno-przetwórczej (o 531 zł) i mechaniczno-mechatronicznej (o 416 zł), a także pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony (o 483 zł).

Tachnikum awangardą szkół zawodowych

Wśród badanych różnych typów szkół najbardziej wyróżnia się technikum. Jest coraz częściej wybierane przez uczniów, bo zdają oni sobie sprawę, że z takim wykształceniem łatwiej znajdą pracę (wzrost pracujących o 8 p.p.) przy rosnącym wynagrodzeniu (wzrost o 17%). Niestety i tu widoczne są braki, zwłaszcza w obszarze praktyk zawodowych. Jednak absolwenci techników stawiają na dalszą edukację. Najbardziej zmotywowani do studiów byli uczniowie, którzy kształcili się w zawodach informatyczno-elektronicznych (61% kontynuujących naukę) oraz administracyjno-biurowych (58%). Na przeciwległym końcu skali są absolwenci kierunków rolno-przetwórczych (28%) i mechaniczno-mechatronicznych (33%). Przeważnie młodzież decydowała się na studia na kierunkach zbliżonych do profilu zawodu uzyskanego w technikum. Osoby, które łączyły pracę z nauką najczęściej studiowały niestacjonarnie (76%), podczas gdy osoby wyłącznie uczące się korzystały przede wszystkim ze stacjonarnego trybu studiów (85%).

***

„Badanie losów absolwentów szkół zawodowych” jest realizowane od 2011 roku. Zakłada badanie absolwentów szkół zawodowych po roku od ukończenia szkoły. Prowadzone jest we współpracy ze szkołami zawodowymi i obejmuje wszystkie placówki na terenie Małopolski (technika, zasadnicze szkoły zawodowe oraz szkoły policealne).

Badanie zostało przeprowadzone w okresie od października do grudnia 2016 roku. Wzięli z nim udział absolwenci następujących typów szkół: technikum (3 764), szkoła policealna (256) oraz zasadnicza szkoła zawodowa (980 w tym: młodociani pracownicy – 528 oraz uczniowie - 452).

(Źródło: UMWM)