Jutro pogrzeb "wyklętych". Jeden z nich działał jako partyzant na Limanowszczyźnie

Kraków. Jutro w Krakowie odbędą się uroczystości pogrzebowe żołnierzy podziemia niepodległościowego: Eugeniusza Gałata „Wiktora”, Władysława Migdała „Ordona” i Leona Zagaty „Złoma”.

Szczątki żołnierzy odnaleziono podczas prac poszukiwawczych IPN na cmentarzu Rakowickim w 2019 r. Zostaną złożone do grobów na nowej kwaterze, wybudowanej przez Instytut we współpracy z wojewodą małopolskim, Zarządem Cmentarzy Komunalnych w Krakowie i Urzędem Miasta Krakowa. 

To poświęcone w 2021 r. miejsce spoczynku żołnierzy podziemia niepodległościowego, poległych w walce z okupantami niemieckim i sowieckim lub zamordowanych w akcjach represyjnych oraz w wyniku innych zbrodni. 14 września 2021 r. złożono tam szczątki ks. Władysława Gurgacza „Sema”, Ryszarda Kłaputa „Pomsty” i ppor. Tadeusza Zajączkowskiego „Mokrego”.

Plan uroczystości 30 marca 2022 r.: 10:45 – wprowadzenie trumien do kościoła Niepokalanego Poczęcia NMP, ul. Rakowicka 18, 11:00 – Msza święta; 12:00 – przemarsz konduktu pogrzebowego na cmentarz Rakowicki przy ul. Prandoty; 12:30 – uroczystości pogrzebowe z asystą wojskową. 

Jednym z żołnierzy wyklętych, który zostanie jutro pochowany, jest Leon Zagata ps. „Złom” (1925-1950). Od 1948 r. był partyzantem oddziału „Wiarusy” dowodzonego przez Tadeusza Dymla „Srebrnego”, a następnie Stanisława Ludzię „Harnasia”, działającego w powiatach nowotarskim, nowosądeckim oraz limanowskim. 

Uczestniczył w wielu działaniach grupy, m.in. w starciach z wojskiem w Szaflarach i Leśnicy, rozbrojeniu komendanta ORMO w Szczawie, oraz likwidacji dwóch konfidentów UB.

„Złom” został aresztowany 24 lipca 1949 r. na polanie Surówki w masywie Lubonia Wielkiego w wyniku prowokacji UB. Wyrokiem WSR w Krakowie z 28 listopada 1949 r. został skazany na śmierć. Egzekucję przeprowadzono 12 stycznia 1950 r. w więzieniu przy ul. Montelupich w Krakowie. Szczątki Leona Zagaty pogrzebano potajemnie na cmentarzu Rakowickim w Krakowie, gdzie odnaleziono je w październiku 2019 r.

Leon Zagata (z przodu) podczas pełnienia służby wojskowej. Fot.: archiwum IPN.

Partyzanci oddziału „Wiarusy”: Jan Jankowski „Groźny”, Stanisław Janczy „Prut”, Henryk Machała „Gryf”, Leon Zagata „Złom”. Lato 1949 r. Fot.: archiwum IPN.

Zdjęcie legitymacyjne Leona Zagaty wykonane w warunkach konspiracyjnych latem 1949 r. Fot.: archiwum IPN.