Kolejny raz zjechali na "majówkę u Orkana"

Poręba Wielka. Zakończyła się kolejna „Majówka u Orkana”. Przy młodopolskiej willi zgromadzili się miłośnicy lokalnej tradycji, którą pięknie opisywał Władysław Orkan. Dom pisarza to jeden z najcenniejszych zabytków regionu.

„Majówka u Orkana” rozpoczęła się Mszą św., którą odprawił ks. Władysław Ulmaniec, kapelan oddziału Związku Podhalan w Niedźwiedziu. Następnie przy kapliczce odbyło się nabożeństwo majowe. Po oficjalnych powitaniach na scenie zaprezentowały się zespoły regionalne: „Mali Porymbianie”, Hubert Rapciak z uczniami Wilczyc, Łętowego i gminy Niedźwiedź, Gminny Zespół Pieśni i Tańca „Halny”, „Porębiański Ród”, „Turbacyki”. W trakcie występów po muzeum oprowadzała kustosz Jadwiga Zapała.

Na majówkę oprócz przedstawicieli gminy Niedźwiedź, przybyli posłowie Anna Paluch i Patryk Wicher, Wiesław Janczyk – członek Rady Polityki Pieniężnej, wicestarosta Agata Zięba, radni powiatowi Grzegorz Wójcik i Bolesław Jania oraz Julian Kowalczyk, prezes Związku Podhalan.

Władysław Orkan – ur. 27 listopada 1875 w Porębie Wielkiej. Pochodził z biednej rodziny. Naprawdę nazywał się Franciszek Szmaciarz. W wieku 23 lat zmienił nazwisko na Smreczyński. Z czasem przybrał tajemniczy pseudonim literacki Władysław Orkan. W Orkanówce zamieszkał w 1905 roku (jego rodzinny dom nie przetrwał do dzisiejszych czasów). Z pierwszą żoną Marią Zwierzyńską miał jedyną córkę Zosię. Po śmierci Marii poślubił Barbarę Folejewską. Zmarł 14 maja w 1930 roku w Krakowie, w czasie odwiedzin umierającej córki. Zosia zmarła dwa tygodnie później nie dowiedziawszy się o śmierci ojca. Władysław Orkan pochowany jest na cmentarzu w Zakopanem na Pęksowym Brzyzku. Najsłynniejsze dzieła Orkana: „Skapany Świat”, „Komornicy”, „W roztokach”, „Wesele Prometeusza”, „Pomór”.

Orkan rozpoczął budowę domu w Porębie Wielkiej 1903 r., po otrzymaniu honorarium za książkę „W Roztokach”. Obok "Orkanówki" do dziś rosną drzewa posadzone przez pisarza. Muzeum Biograficzne Władysława Orkana w Porębie Wielkiej w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku zostało sprzedane przez rodzinę Folejewskich (własność przejęta jako spadek po Bronisławie Folejewskiej, drugiej żony pisarza). Dom stał się filią Rabczańskiego Muzeum im. Władysława Orkana. Ze względu na brak funduszy posiadłość pisarza została tak bardzo zaniedbana, że w 1999 roku na pół roku została zamknięta dla turystów.  Dopiero w listopadzie 2004 roku odkąd opiekę nad Orkanówką przejął Urząd Gminy w Niedźwiedziu, sytuacja się polepszyła.