Delegacja MON Węgier w Limanowej

Limanowa. W miniony poniedziałek w Limanowej gościła 6-osobowa delegacja z Budapesztu, z przedstawicielami Ministerstwa Obrony Narodowej. Węgrzy przyjechali w związku z planowanymi w przyszłym roku obchodami setnej rocznicy wybuchu I wojny światowej, a także Bitwy pod Limanową.

W poniedziałek w Limanowej gościła 6-osobowa delegacja z Budapesztu, na czele z pułkownikiem Dr. Vilmosem Kovac, dyrektorem Muzeum Instytutu Wojskowości Ministerstwa Obrony Narodowej w Budapeszcie, który jest rządowym reprezentantem ds. przygotowania jubileuszowych uroczystości. W skład delegacji wchodzili także inni przedstawiciele węgierskiego Ministerstwa Obrony Narodowej oraz muzeum.

Celem wizyty Węgrów było nawiązanie ścisłej współpracy przy organizacji planowanych na przyszły rok uroczystości związanych z 100. rocznicą wybuchu I wojny światowej oraz Bitwy pod Limanową, która została stoczona w dniach 2 - 12 grudnia 1914 roku pomiędzy wojskami austro-węgierskimi a rosyjskimi.

W budynku Urzędu Miasta członkowie delegacji zapewnili gospodarzy o tym, że strona węgierska chetnie włączy się w zorganizowanie rocznicowych uroczystości. Jeszcze podczas tego samego spotkania Węgrzy wzięli aktywny udział w tworzeniu programu obchodów.

Poza spotkaniem w limanowskim Urzędzie Miasta, Węgrzy mieli możliwość zobaczyć cmentarz wojskowy na Jabłońcu, gdzie pochowani są żołnierze polegli w walkach na Limanowszczyźnie - goście złożyli wiązanki kwiatów i zapalili znicze na mogiłach. Towarzyszyli im członkowie Limanowskiego Stowarzyszenia Historii Ożywionej „Jabłoniec 1914”, z prezesem Markiem Sukiennikiem i grupą rekonstrukcyjną.

Na koniec wizyty członkom delegacji z Budapesztu zaprezentowano działalność i zbiory Muzeum Regionalnego Ziemi Limanowskiej.

W 2014 roku przypada 100. rocznica Bitwy pod Limanową. W walkach toczonych na przełomie listopada i grudnia 1914 r. na Limanowszczyźnie brało udział ok. 120 tyss. żołnierzy wojsk rosyjskich oraz ok. 90 tyss. wojsk austro-węgierskich. Zakończyły się one zwycięstwem wojsk austriackich i zatrzymaniem rosyjskiej ofensywy w kierunku Krakowa i Śląska. Co roku na cmentarzu wojennym na Jabłońcu, na którym pochowano 409 żołnierzy poległych w bitwie, odbywają się uroczystości upamiętniające to wydarzenie.

Niedawno władze miasta rozpoczęły pierwsze przygotowania obchodów 100. rocznicy Bitwy pod Limanową. Przygotowano już zarys planu obchodów, zgodnie z zapowiedzią obecnie trwa tworzenie komitetu honorowego uroczystości. - Na pewno będziemy chcieli, żeby te obchody uzyskały odpowiednią oprawę i aby odpowiednia ranga została im nadana - zapewniał burmistrz.

Bitwa pod Limanową 1914 r.
Bitwa pod Limanową, zwana również operacją łapanowsko-limanowską, związana jest z początkową fazą I wojny światowej, z walkami toczonymi na przełomie listopada i grudnia 1914 r. przez wojska austro-węgierskie, wzmocnione korpusem niemieckim, z wojskami rosyjskimi. W bojach tych brały również udział Legiony Józefa Piłsudskiego.
Wojska austro-węgierskie w Galicji - a więc w części ziem polskich, będących wówczas w granicach cesarstwa austro-węgierskiego, od początku trwania wojny doznawały ciągłych klęsk, cofając się przed Rosjanami w kierunku zachodnim i tracąc w ciągu trzech miesięcy ok. 6/7 terytorium tej krainy. W połowie listopada 1914r. wojska rosyjskie stanęły przed fortami twierdzy Kraków, zaś w Karpatach doszły do Limanowej. W wypadku przełamania tych rubieży obronnych dla wojsk rosyjskich droga w kierunku Śląska, Czech i Wiednia stała otworem. Wojska austro-węgierskie zostały wówczas przegrupowane i wzmocnione silnym korpusem dowodzonym przez gen. Józefa Rotha, w skład którego wchodziły również oddziały niemieckie. Operacja rozpoczęła się 2 grudnia 1914. i rozgorzała na długiej linii (ok. 100 km) - od Wisły, aż po główny grzbiet Beskidów. Kasina Wielka, Góra Jana, Łąkta, rejon Sobolowa, Leszczyna, Rajbrot, góra Kobyła, Golców, Jabłoniec - to miejsca najcięższych bojów tej operacji.
Przełamanie frontu nastąpiło 11 grudnia 1914 r., przy czym szczególnie sławnym stał się bój oddziału spieszonych huzarów węgierskich o ufortyfikowane przez Rosjan wzgórze Jabłoniec. Zginął wtedy płk Othmar Muhr, któremu cesarz austriacki – Franciszek Józef I – nadał przydomek „Limanowa” to samo spotkało dowodzącego głównym uderzeniem gen. Józefa Rotha.

Bitwa pod Limanową była pierwszym istotnym zwycięstwem wojsk austro-węgierskich przy nieznacznym wsparciu niemieckim (47 Dyw. Piechoty). Nic więc dziwnego, iż była wtedy wydarzeniem bardzo sławnym - m.in. w Budapeszcie jeden z placów otrzymał nazwę „Limanowa' (zachowała się do dnia dzisiejszego). O wielkości operacji świadczy fakt, że brało w niej udział ok. 120 tyś. żołnierzy wojsk rosyjskich oraz ok. 90 tyś. wojsk austro-węgierskich. Zwycięstwo przeniosło linie frontu ok. 60 km w kierunku wschodnim, przełamaną dopiero w maju 1915 r. w również sławnej bitwie pod Gorlicami. Pamiątką tych walk jest ok. 100 cmentarzy żołnierskich, na których leży ponad 11 tyś. żołnierzy. Najsłynniejszy z nich znajduje się na wzgórzu Jabłoniec. Jak już wspomniano, w Bitwie pod Limanową brały udział Legiony Józefa Piłsudskiego. Przebieg walk opisał sam Komendant w książce „Moje pierwsze boje'. Szczególnie zasłynął bój legionistów na przełęczy Chyszówki (stoi tam pamiątkowy obelisk i krzyż), pod Marcinkowicami i w rejonie Pisarzowej był wtedy w Limanowej dwukrotnie, tu też spędził ze swym sztabem noc z 7/8 grudnia 1914r. Dom, w którym noclegował, stoi do dnia dzisiejszego (ul. M. B. Bolesnej 35) i jest oznakowany pamiątkową tablicą.

(Źródło: UM Limanowa)