Jak korzystać z e-dowodu?

Od niespełna miesiąca wydawane są nowe dowody osobiste z warstwą elektroniczną. Są one bezpłatnym narzędziem usprawniającym komunikację obywateli z administracją, służbą zdrowia i podmiotami komercyjnymi. Prezentujemy informacje, które pozwolą lepiej wykorzystać funkcje elektronicznego dowodu osobistego.

Na stronie internetowej Ministerstwa Cyfryzacji http://edowod.gov.pl znajduje się pełny opis e-DOWODU, jego funkcji i sposobów używania. Poniżej poniżej najważniejsze informacje.

e-DOWÓD czyli nowy dowód elektroniczny spełnia wszystkie funkcję dotychczasowego dowodu osobistego. Ponadto ma on również wbudowany procesor elektroniczny podobnie jak karta do bankomatu czy karta kredytowa. Ten procesor umożliwia wykorzystanie dowodu także do innych celów, jednak pod warunkiem posiadania odpowiedniego czytnika. Wymagania jakie musi spełnić taki czytnik są dostępne tutaj. Czytniki można kupić u różnych dostawców. Jedną z możliwości jest zakup czytnika w Wytwórni Papierów Wartościowych, którego opis znajduje się tutaj. Ten czytnik ma klawiaturę, co umożliwia także zarządzanie e-DOWODEM, np. zmianą kodu PIN. Do zwykłego używania e-DOWODU wystarcza czytnik zbliżeniowy bez klawiatury.

Najważniejsze funkcje elektroniczne dowodu są następujące:

Dwa brązowe medale dla limanowskich zawodników Rykowisko w obiektywie fotopułapki

1. Logowanie do portali usług publicznych takich na przykład jak obywatel.gov.pl lub epuap.gov.pl i autoryzowanie (podpisywanie) usług dostępnych na tych portalach. Do tej pory można było się tam logować i podpisywać dokumenty z użyciem profilu zaufanego a obecnie umożliwi to także e-DOWÓD. Aby z tej funkcji skorzystać, oprócz zakupu czytnika i zainstalowania jego sterowników trzeba zainstalować także odpowiednie oprogramowanie do obsługi samego certyfikatu zawartego w e-dowodzie. Jest ono dostępne tutaj. Należy je pobrać i zainstalować. Po instalacji mamy również dostęp do obszernej instrukcji użycia czytnika. To oprogramowanie umożliwia także zarządzanie e-DOWODEM np. zmianę kodu PIN. W przypadku tej funkcji używamy 4-cyfrowego numeru PIN. Na chwilę obecną na tych platformach wygodniejsze jest jednak używanie profilu zaufanego, ponieważ logujemy się hasłem lub danymi z naszego banku a kody do autoryzacji dokumentów otrzymujemy na telefon komórkowy i nie potrzeba do tego żadnego czytnika.
2. Podpisywanie dokumentów tak zwanym „podpisem osobistym”. Podpis osobisty otrzymujemy razem z dowodem bezpłatnie i może on być używany do podpisywania wszelkich pism i dokumentów w kontaktach z instytucjami publicznymi, które na przykład chcemy wysłać jako załączniki do wiadomości przesłanej zwykłą pocztą elektroniczną. Może być wykorzystywany również w kontaktach z podmiotami innymi niż publiczne, np. bankami, ale tylko jeżeli obie strony (także bank) wyrażą na to zgodę. Obecnie nie mamy informacji o takich instytucjach. Do użycia podpisu osobistego potrzebny jest oczywiście czytnik oraz oprogramowanie inne niż do funkcji poprzedniej. Jest ono dostępne tutaj. Należy je pobrać i zainstalować. Wówczas możemy używać „podpisu osobistego”. W przypadku tej funkcji używamy 6-cyfrowego numeru PIN.
3. Użycie e-DOWODU jako karty do podpisu elektronicznego (certyfikatu kwalifikowanego). Taki podpis zastępuje całkowicie podpis odręczny i jest honorowany zarówno przez instytucje publiczne jak i niepubliczne. Osoby które mają już doświadczenie z podpisem elektronicznym wiedzą, że w celu jego użycia konieczny jest zakup karty, na której instaluje się zakupiony certyfikat kwalifikowany. Oczywiście trzeba też kupić czytnik. W sprzedaży są całe kompletne zestawy np. czytnik, karta oraz certyfikat kwalifikowany ważny na dwa lata. W tym przypadku e-DOWÓD zastąpi nam kartę, której już nie musimy kupować, a jeśli mamy już swój czytnik do e-dowodu, to też nie trzeba będzie kupować innego. Jednak sam certyfikat kwalifikowany musimy kupić u wybranego dostawcy np. CERTUM lub KIR. Po zakupieniu certyfikatu trzeba też pobrać i zainstalować oprogramowanie do zarządzania certyfikatem od tego samego dostawcy. Wcześniej najlepiej skonsultować się telefonicznie z dostawcą i zapytać o szczegóły, ponieważ te usługi dopiero się tworzą. W tym przypadku używamy numeru PIN, który ustanawiamy sami podczas instalowania certyfikatu na e-dowodzie zgodnie z instrukcją dostawcy certyfikatu.
4. Ostatnim zastosowaniem jest potwierdzanie obecności np. u lekarza, kiedy to potrzebny będzie tylko numer „CAN” nadrukowany na pierwszej stronie dowodu. Ta usługa jednak dopiero powstaje.

Ważne! 

Aby można było korzystać z funkcji elektronicznych nowego dowodu, trzeba to zgłosić podczas składania wniosku o dowód. Bez tego nowy dowód nie będzie miał możliwości obsługi tych funkcji poza ostatnią, która jest instalowana w każdym przypadku.

Warto też wiedzieć, że na portalu https://obywatel.gov.pl dostępna jest usługa podobna do tej opisanej w punkcie 3, umożliwiająca podpisywanie różnych dokumentów nie związanych z platformą ePUAP, np. plików *.doc, *.pdf, *jpg i wielu innych, przy czym dokument taki może być podpisywany przez kilka różnych osób. Link do tej usługi znajduje się tutaj. Tak podpisany dokument można przesłać jako załącznik do pisma ogólnego na platformie ePUAP albo do zwykłej poczty elektronicznej. Będzie on spełniał wymogi dokumentu elektronicznego. Usługa ta jest szczególnie przydatna dla firm i spółek zobowiązanych do przesyłania sprawozdań finansowych do Urzędu Skarbowego w formie elektronicznej. Podpisane w ten sposób dokumenty należy dołączyć jako załączniki do pisma ogólnego i przesłać do właściwego Urzędu Skarbowego za pomocą platformy ePUAP.