Krokodyl z Rosji zwany „narkotykiem zombie”

Mogą być nimi nawet… dźwięki. W skrajnych przypadkach powodują śmierć. O szkodliwości dopalaczy rozmawiamy z psycholog dr. Agnieszką Chmielowską – Marmucką.

Jakie skutki wywołują środki popularnie zwane dopalaczami?
Tak zwane dopalacze to po prostu atrakcyjnie zapakowane substytuty narkotyków, bądź też ich mieszaniny. Ich różnorodność jest praktycznie nieograniczona dzięki potencjałom syntezy chemicznej, która umożliwia modyfikację nie tylko strukturalną, ale i zorientowaną na pozyskanie określonych właściwości. Z tego względu dopalacze zawierają nowe, często nie opisane związki chemiczne, których skutki trudno jest do końca przewidzieć. Liczne analizy środków zastępczych wykazały, iż zawierają związki o działaniu psychoaktywnym, lecz ich zawartość oraz proporcje poszczególnych składników są różne. Często stężenie substancji stymulujących jest znacznie wyższe niż w tradycyjnych środkach nielegalnych, co może powodować przedawkowanie tych środków.
Zażywanie dopalaczy powoduje zatrucie organizmu, utratę zdrowia, uzależnienie czy nawet przedwczesną śmierć.

Czy dopalacz o nazwie „krokodyl”, bo taki jest dostępny na rynku, wiąże się z jakimś szczególnym zagrożeniem?
Zniszczenia w organizmie mogą być nieodwracalne, na przykład dezomorfina, dopalacz o nazwie „Krokodyl” powoduje nawet po jednorazowym przyjęciu martwicę tkanek, co powoduje oddzielanie się płatami martwej tkanki od kości.

Ciężko jest wykryć obecność dopalaczy w organizmie?
Dostępne są testy na wykrywanie poszczególnych komponentów dopalaczy, jednak precyzyjna identyfikacja wszystkich związków w dopalaczach jest możliwa z jedynie użyciem odpowiednich technik analitycznych.

Substancje te są niebezpieczniejsze od narkotyków, ze względu na skomplikowany skład?
Dopalacze są substancjami nieprzewidywalnymi zarówno w składzie, jak i działaniu. Nie ma wzorca reakcji na przyjętą substancję tego typu. Ponadto związki w nich zawarte mogą wchodzić w nieoczekiwane interakcje z pożywieniem, alkoholem, czy innymi środkami psychoaktywnymi.
Ogólnie działanie dopalaczy i narkotyków jest zbliżone w skutkach, np. N-benzylopiperazyna (BZP) jeden z najbardziej kontrowersyjnych składników dopalaczy naśladuje działanie amfetaminy. Jak badania donoszą negatywnych rezultatów szybciej możemy się spodziewać jednak w przypadku dopalaczy.

Jak wpływać na świadomość młodzieży by nie sięgała po dopalacze?
Profilaktyka polega głównie na przekazywaniu wiedzy o skutkach działania tych substancji na organizm człowieka, obalaniu mitów o ich domniemanej nieszkodliwości oraz odwołaniu się do wartości odbiorców, także w kontekście budowania zdrowej i dojrzałej osobowości.

W ostatnim czasie słyszymy, że młodzież odurza się dźwiękiem. Czy w dźwiękach może być coś uzależniającego, narkotycznego?
W dostępnym piśmiennictwie naukowym pojawiły się informacje na temat odurzania się dźwiękami przez gimnazjalistów i licealistów. Te pliki muzyczne to e-narkotyki, iDosy lub e-diler. Z założenia słucha się tych plików przez słuchawki, gdyż do każdego ucha podawany jest strumień dźwięku o innej częstotliwości. W Polsce nazwę „dosy” przyjęto od plików muzycznych o bardzo niskiej częstotliwości. Nie są to tradycyjne utwory muzyczne, a raczej dźwięki przypominające szum fal morskich czy dźwięk wkręcanej śruby. Programy te służą do tzw. „synchronizacji półkulowej” – , która pozwala stymulować nastrój i wykazuje działanie narkotyczne. Odbiór takiego bodźca wpływa na układ nerwowy, a także wchodzi w interakcję z całym ekwipunkiem naszego doświadczenia. Według ekspertów, zdecydowanie niższą odporność wykazują ludzie, którzy posiadają słuch muzyczny oraz osoby podatne na hipnozę. Co więcej „iDosy” są rozpowszechniane w Internecie, a ich pobieranie jest płatne lub nieodpłatne.

Dziękuję za rozmowę.

Rozmawiała Agnieszka Małecka