Masz sprawę w sądzie? Od 2026 roku stawki wzrastają nawet o 100%

Od 1 stycznia 2026 roku wchodzą w życie nowe regulacje, które wywracają do góry nogami cennik usług prawnych – zarówno tych z urzędu, jak i z wyboru. Ministerstwo argumentuje to realiami ekonomicznymi. Jednak twierdzenie ministra Waldemara Żurka, że "obywatele nie poniosą dodatkowych kosztów", to zaklinanie rzeczywistości.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek przekonuje w komunikacie, że "podwyższenie opłat adwokackich nie wpłynie na ceny usług prawnych". 

- Stawki podlegające modyfikacji wywodzą się z 2015 r. i przestały odzwierciedlać współczesne warunki ekonomiczne. Podwyższenie opłat adwokackich nie wpłynie na ceny usług prawnych, co oznacza, że obywatele nie poniosą dodatkowych kosztów. Nowe regulacje przyniosą korzyści zarówno prawnikom, jak i ich klientom, albowiem zwiększą zainteresowanie adwokatów prowadzeniem spraw z urzędu – mówi minister sprawiedliwości Waldemar Żurek.

Przypomnijmy: stawki minimalne to podstawa, którą sąd zasądza od strony przegranej na rzecz wygranego. Jeśli więc przegrasz sprawę cywilną w Sądzie Rejonowym w Limanowej, zapłacisz nie tylko swojemu prawnikowi, ale będziesz musiał zwrócić koszty zastępstwa procesowego przeciwnika. A te od Nowego Roku drastycznie rosną. Twierdzenie, że obywatel tego nie odczuje, jest prawdą tylko w jednym przypadku – jeśli obywatel nigdy nie trafi do sądu.

Co podrożeje o 100%? Lista płaczu dla przegranych

Najmocniej po kieszeni dostaną uczestnicy spraw cywilnych i rodzinnych. To właśnie te kategorie dominują na lokalnych wokandach. Wzrost stawek o 100% obejmie m.in.:

Ponad 5 mln zł na drogę - jest umowa na chodnik i oświetlenie Susza w kolejnej gminie. Urząd apeluje o ograniczenie zużycia wody

- sprawy o pozbawienie, ograniczenie, zawieszenie lub przywrócenie władzy rodzicielskiej oraz odebranie dziecka – z 240 zł do 480 zł;
- sprawy o wpis w księdze wieczystej lub złożenie dokumentu do zbioru dokumentów – z 240 zł do 480 zł; - sprawy o zabezpieczenie spadku, dokonanie spisu inwentarza, odrzucenie spadku, ogłoszenie testamentu i nakazanie jego złożenia, zarządu spadku nieobjętego i wyjawienie przedmiotów spadkowych – z 120 zł do 240 zł;
- sprawy o wyjawienie majątku – z 120 zł do 240 zł; - sprawy o zwolnienie spod zajęcia rzeczy i praw zabezpieczonych w postępowaniu karnym u osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu – z 120 do 240 zł;
- sprawy o zwrot korzyści uzyskanych kosztem Skarbu Państwa – z 120 zł do 240 zł; - sprawy o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu prowadzonym w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej – z 300 zł do 600 zł;
- sprawy o ubezwłasnowolnienie – z 480 zł do 960 zł; - sprawy o warunkowe przedterminowe zwolnienie lub odwołanie takiego zwolnienia – z 240 zł do 480 zł;
- czynności związane z wykonywaniem kary ograniczenia wolności oraz wykonywaniem środków zabezpieczających – z 240 zł do 480 zł.

Sprawy karne: Śledztwo droższe o połowę

Jeśli masz konflikt z prawem, również zapłacisz więcej. W sprawach karnych i wykroczeniach podwyżki sięgają 50%. Dla przykładu:

- sprawy objęte dochodzeniem – z 360 zł do 540 zł;
- sprawy objęte śledztwem – z 600 zł do 900 zł;
- czynności wyjaśniające w postępowaniu w sprawach o wykroczenia – z 180 zł do 270 zł;
- postępowania przed sądem rejonowym w postępowaniu w sprawach o wykroczenia – z 360 zł do 540 zł;
- sprawy o odroczenie lub przerwę w wykonywaniu kary – z 360 zł do 540 zł.

Dla warszawskich kancelarii te kwoty mogą wydawać się wciąż niskie, ale w realiach powiatu limanowskiego są to realne pieniądze. Sprawy o ubezwłasnowolnienie (częste w starzejącym się społeczeństwie) czy skomplikowane sprawy spadkowe (gdzie rodziny walczą o każdy metr ojcowizny) staną się znacznie bardziej ryzykowne finansowo.

Zwiększenie stawek za sprawy z urzędu ma – według ministerstwa – zachęcić adwokatów do ich brania.  To jest akurat dobry ruch, bo do tej pory "urzędówki" były dla mecenasów często działalnością "charytatywną". Pytanie tylko, dlaczego przy okazji tej słusznej zmiany, władza próbuje wmówić, że to operacja bezbolesna dla portfela zwykłego Kowalskiego. Na końcu tego łańcucha pokarmowego zawsze stoi obywatel. I to on, przegrywając sprawę, sięgnie głębiej do kieszeni.