O północy będą wywoływać mickiewiczowskie duchy

Nie będzie gry aktorskiej czy efektów specjalnych. Tylko dźwięk i głos. I cisza, ciemność, noc. I jeszcze pora spektaklu – tuż przed północą. W takiej wersji dzieła Mickiewicza jeszcze w Nowym Sączu nie było.

Jaki utwór literacki kojarzy się ze Świętem Zmarłych? Bez wątpienia „Dziady” cz.II. Trudno się więc dziwić, że w obliczu nadchodzącego listopada ten dramat stał się inspiracją dla Jacka Mazaneca i Teatru Słowa „trzynastka”. A że teatr jest nietuzinkowy, więc i efekt zapowiada się nieziemski – nie tylko dlatego, że bohaterami dzieła Mickiewicza są duchy.

- Teatr Słowa „trzynastka” to działania teatralne oparte na słowie a nie na ruchu czy geście. Tu aktorzy mają do dyspozycji własny głos, dźwięk, i w tym elemencie muszą zmieścić wszystko co teatralne – emocje, charaktery, akcję, konflikt, przestrzeń a nawet dekoracje. Dominuje słowo. Powstają spektakle teatru czytanego. Występujący czytają tekst sztuki i z tego czytania rodzi się teatr. Wykorzystuje się też plastyczne możliwości pomieszczenia – ustawienie czytających i widowni – a także muzykę. Wykonywana jest zawsze „na żywo” i stanowi integralną część spektaklu. Gra świateł pomaga stworzyć odpowiedni nastrój – wyjaśnia Mazanec.

Będziemy mieć więc do czynienia z czymś pomiędzy teatrem radiowym, teatrem wyobraźni a teatrem kameralnym, rapsodycznym. Wszystko oparte na słowie czytanym i muzyce, bez aktorskiej gry.

Może dziwić, że taka forma teatralna znajduje odbiorców, gdy inne chcąc przyciągnąć widza stawiają na epatowanie nagością albo robienie dynamicznego show. A może właśnie publiczność potrzebuje czegoś innego, zatrzymania i refleksji?

- Trochę tak jest, że jak się dzieje gorzej to jednocześnie dzieje się lepiej, czyli jest grupa widzów, która szuka skupienia, refleksji a nie hałasu i czczego pędu ku… nie wiadomo czemu. A sztuka ma to do siebie, że jak się ją stara robić dobrze to odbiorcy, nawet nieliczni, zawsze się znajdą – przyznaje Mazanec.

Nie jest to pierwszy spektakl Teatru Słowa „trzynastka”. Ta grupa ludzi, związanych z radiem, z teatrem amatorskim i występami muzycznymi, powstała z chęci działania artystycznego. A że nie dysponowała sceną i profesjonalnymi aktorami, postawiła na spektakle słowno-muzyczne. Przed dwoma laty wystawiła debiutancki spektakl „Trzynaście”, nawiązujący do kolejnej rocznicy wprowadzenia stanu wojennego w Polsce. Rok później premierę miała „Pastorałka”. Teraz czas na klasykę i dramat romantyczny.

- Kiedyś przed laty śp. Agata Konstanty „robiła teatr” w Domu Kultury Kolejarza – dzisiaj MOK. Zrobiła fantastyczne przedstawienie z II części „Dziadów” w starej - wtedy jeszcze przed remontem – bóźnicy stojącej do dzisiaj na parking zamkowym. Coś wtedy przy tym pomagałem, ale malutko. A przedstawienie było tak fascynujące, że do dzisiaj „we mnie siedzi”. Jestem pewien, że Agata teraz na górze trzyma kciuki za nasz spektakl – z nostalgią mówi Mazanec.

Premiera odbędzie się w nowosądeckiej kawiarni „Prowincjonalna” 2 listopada o godzinie 23:30. Całość wyreżyserował Jacek Mazanec a nad plastyką przedsięwzięcia pracował Marcin Sarota. Oprawą muzyczną zajęła się Ewelina Listwan.

Czego można się spodziewać? Jacek Mazanec to znany sądecki kabareciarz, literat, tekściarz, bard. Jak sam mówi:

- Są w moim życiu cztery miłości i jeden rozsądek. Miłości to: kabaret (satyra, żart, kpina ), teatr, literatura i muzyka. Rozsądek to działania naukowe i uczenie. To się jakoś przeplata, nie będąc z sobą w sprzeczności. Na przykład w teatrze „ciągnie mnie” do komedii, a w poezji bliska mi muzyka, stąd moje „poetyckie śpiewanie”. W „Dziadach” jestem tak samo jak w żartobliwej piosence: a życie już dawno przerosło kabaret. I w nim, czyli w kabarecie, nie mam na dzisiaj nic „mądrego” do powiedzenia.

Czy tak na pewno jest? Najlepiej samemu się przekonać. Mickiewiczowski klimat - gwarantowany.