Parowozem przez Dolinę Popradu

Nowosądeckie Stowarzyszenie Miłośników Kolei zaprasza na przejazd zabytkowym parowozem do Krynicy – Zdroju. Odjazd z nowosądeckiego dworca PKP 6 września (niedziela) o godzinie 9.30

Całodzienna impreza obejmuje przejazd i pikniki plenerowe wraz z prezentacjami miast i gmin na poszczególnych stacjach. Pociąg zatrzyma się w Starym Sączu, Piwnicznej Zdroju, Muszynie i Krynicy – Zdroju. Sześć wagonów pasażerskich z lat 1920 – 1963 serii Bi, Ci, Bhixt pociągnie lokomotywa parowa Ty42-107 z 1946 roku.

- W Muszynie będzie możliwość zwiedzenia ogrodów sensorycznych, ruin czternastowiecznego wiecznego zamku oraz Parku Zdrojowego na wzgórzu Baszta a także Muzeum Regionalnego – mówi Kamil Filipowski, prezes Nowosądeckiego Stowarzyszenia Miłośników Kolei. W Krynicy – Zdroju podczas trzygodzinnej przerwy zwiedzimy: - Deptak oraz Stary i Nowy Dom Zdrojowy, Kolej Linową na Górę Parkową, Muzeum Nikifora, Park Zdrojowy – informuje Łukasz Wideł, wiceprezes NSMK. Odjazd z Krynicy około godziny 16:00. Przyjazd do stacji Nowy Sącz i zakończenie imprezy około godziny 18:30.

W pociągu przedział barowy z ciepłymi i zimnymi napojami oraz przekąskami. W ramach biletu przewidziany jest ciepły poczęstunek dla każdego uczestnika przejazdu. Po składzie pociągu będą przechadzać się animatorzy w historycznych strojach z przełomu XIX i XX wieku a o ciekawostkach na trasie przejazdu w czasie jazdy opowiedzą przewodnicy PTTK oddział Beskid z Nowego Sącza.

Kolejna wycieczka pociągiem retro odbędzie się w ramach projektu pn. „Małopolskie Szlaki Turystyki Kolejowej”.

***

Projekt „Małopolskie Szlaki Turystyki Kolejowej” ma na celu stworzenie atrakcji turystycznej obejmujące przejazdy historycznym taborem kolejowym ze Skansenu Taboru Kolejowego w Chabówce wraz z atrakcjami na pokładzie pociągów oraz podczas postojów na poszczególnych stacjach i przystankach. Projekt realizowany jest w oparciu o zasoby Skansenu Taboru Kolejowego w Chabówce oraz najpiękniejsze trasy kolejowe Małopolski, ze szczególnym uwzględnieniem odcinka dawnej Galicyjskiej Kolei Transwersalnej przebiegającym na terenie Województwa Małopolskiego, w tym uznawanej za jedną z najpiękniejszych w Polsce i w Europie ponad 130-letniej trasy Chabówka – Nowy Sącz.

***

Galicyjska Kolej Transwersalna – krótki rys historyczny

Galicyjska Kolej Transwersalna – k.k. Galizische Transversalbahn została wybudowana w latach 1882 – 1884 tworząc ciąg komunikacyjny Cadca (obecnie Republika Słowacji) – Zwardoń – Żywiec – Sucha Beskidzka – Chabówka – Nowy Sącz – Stróże – Nowy Zagórz – Stryj (ob. Ukraina) – Stanisławów – Husiatyń. Łączna długość wybudowanej w dwa lata trasy wyniosła 577 km, co budzi uzasadniony podziw, biorąc pod uwagę poziom ówczesnej techniki.

Podstawowym celem inwestycji było stworzenie ciągu komunikacyjnego w przebiegu równoleżnikowym (transwersalnym – poprzecznym). Najważniejszym czynnikiem przesądzającym o budowie tej linii był aspekt militarny. Dzięki budowie tej trasy stworzono alternatywny ciąg komunikacyjny dla głównej linii Kraków – Lwów, istotnej strategicznie dla Cesarstwa Austro-Węgier. Ważnym aspektem była też spodziewana aktywizacja słabo rozwiniętych terenów Galicji, dla których kolej stała się impulsem do gospodarczego rozwoju. W ramach ciągu Galicyjskiej Kolei Transwersalnej wykorzystano odcinki linii kolejowych zbudowanych przed 1882 rokiem: Zagórz – Chyrów (1872), Chyrów – Sambor – Stryj (1872), Stryj – Stanisławów (1873), Nowy Sącz – Stróże (1876).

Łączna długość Galicyjskiej Kolei Transwersalnej wyniosła 768 km. Swoją militarną przydatność, szlak ten wykazał podczas I Wojny Światowej ułatwiając transport wojsk i zaopatrzenia, a także ewakuację rannych – szczególnie podczas bitew pod Limanową w listopadzie i grudniu 1914 roku oraz pod Gorlicami w 1915 roku.

W okresie międzywojennym, w zmienionych realiach gospodarczych i politycznych trasa Galicyjskiej Kolei Transwersalnej służyła lokalnej społeczności zapewniając transport osób i towarów. Po II wojnie światowej odcinek między Olszanicą, a później (po korekcie granic w 1951 roku) Krościenkiem a Husiatyniem znalazł się na terytorium Ukrainy. Przez ponad 50 powojennych lat, dawny odcinek kolei galicyjskiej nadal służył do transportu osób i towarów. Ważne w nowej rzeczywistości odcinki Zwardoń – Żywiec – Sucha Beskidzka -Chabówka oraz Nowy Sącz – Jasło doczekały się elektryfikacji na na przełomie lat 70. i 80. XX wieku.

Niestety, leżący z dala od ważnych ciągów transportowych odcinek Nowy Sącz – Chabówka, w obliczu konkurencji transportu drogowego stracił na znaczeniu, czego efektem było zamknięcie regularnego ruchu pociągów w 2006 roku. Planowych pociągów osobowych nie zobaczymy także na odcinkach Żywiec – Sucha Beskidzka, Stróże – Jasło i Nowy Zagórz – Krościenko. Pewnym pocieszeniem są sezonowe przejazdy pociągów retro ze Skansenu Taboru Kolejowego w Chabówce na odcinku do Kasiny Wielkiej, a także okazjonalne przejazdy organizowane przez miłośników kolei.

Fot. Koleje Galicyjskie