„Pierze czerwone od krwi…” – dzieje życia sądeckiego Żyda Markusa Lustiga

- „Skrwawiony puch” to książka niezwykła. Autor zabiera nas w podróż w czasie - od przedwojennego Nowego Sącza do izraelskiego Ramat - Gan. To niezwykle wzruszająca opowieść o rodzinie, historii i miłości do małej Ojczyzny – pisze w słowie wstępnym historyk Łukasz Połomski.

Mordechaj (Markus) Lustig (Kanengiser) urodził się w Nowym Sączu w 1925 r. Co roku wraca do rodzinnego miasta, by uczestniczyć w uroczystościach związanych z likwidacją nowosądeckiego getta, która rozpoczęła się 23 sierpnia 1942 r. Mieszkał przy ul. Pijarskiej 34, w samym sercu żydowskiego Nowego Sącza. Jego bliskich zamordowali naziści, on cudem ocalał. Lustig jest Honorowym Ambasadorem Sądeckiego Sztetlu, prezesem Ziomkostwa Sądeczan w Izraelu. W r. życie uratował mu Oskar Schindler.

Na kartach jego książki „Skrwawiony puch. Wspomnienia ocalonego z Zagłady Markusa Lustiga”, bogatej w archiwalne i współczesne fotografie, prześledzimy całe bogate życie autora. Lustig zabiera nas do międzywojennego, wielokulturowego Nowego Sącza, w którym mieszkało przed wojną ok. 1/3 mieszkańców stanowili Żydzi. Autor wspomina dzieciństwo i młodość, opisuje historię swojej rodziny, przedstawia pokrótce żydowskie święta: Szabat, Nowy Rok (Rosz ha-Szana), Jom Kipur, Sukot, Chanuka, Purim, Paschę, czy bar micwę.

Lustig dużo uwagi poświęca wybuchowi II wojny światowej, okresowi niemieckiej okupacji, budowę i likwidację nowosądeckiego getta, śmierć rodziców i rodzeństwa. Przywołuje pobyty w obozach pracy, także w getcie rzeszowskim, obozie Mauthausen, wreszcie szczęśliwe życie u boku żony i nowej rodziny, którą założył w Izraelu, państwie powstałym w 1948 r. Mieszka w Palestynie do dziś.

Książa warta polecenia m.in. dlatego, że stanowi świadectwo przeżyć jednego z ostatnich „Starszych Braci w wierze”, którzy przeżyli Holocaust. I na koniec ciekawostka – Lustigowi nieobca była kariera filmowa – łącznie, jako statysta, zagrał w 168 filmach, programach i audycjach.

***

M. Lustig, Skrwawiony puch. Wspomnienia ocalonego z Zagłady Markusa Lustiga, tłum. z hebrajskiego E. Świderska, wyd. polskie Fundacja Nomina Rosae, Nowy Sącz 2016.

„Skrwawiony puch” można nabyć kontaktując się z Sądeckim Sztetlem: [email protected]

Czytaj w Dobrym Tygodniku Sądeckim https://issuu.com/dobrytygodnik/docs/39_2016