Spadochrony i Casa nad Dzielcem – inscenizacja zrzutów alianckich w Słopnicach (zdjęcia)

Słopnice. Choć w ostatnim czasie letnia aura nie rozpieszczała turystów w Beskidzie Wyspowym, nie przeszkodziło to turystom w niedzielne przedpołudnie, wziąć udział w corocznej rekonstrukcji zrzutów alianckich na Dzielcu w Słopnicach.

Tegoroczna impreza turystyczno-historyczna zgromadziła ponad pół tysiąca miłośników lotnictwa i historii z okresu II wojny światowej. Celem imprezy było upamiętnienie zrzutu alianckiego, który miał miejsce w nocy z 9 na 10 lipca 1944 r. na polanach góry Dzielec, kryptonim zrzutowiska „Sójka 401” w Beskidzie Wyspowym w miejscowości Słopnice. Zrzut był dla żołnierzy Inspektoratu Armii Krajowej „Niwa” Nowy Sącz, żołnierzy Obwodu AK Limanowa oraz Oddziału Partyzanckiego AK „Wilk” w celu wsparcia walki z niemieckim okupantem. Wśród zrzuconych zasobników i paczek znajdowały się: broń, umundurowanie i niezbędne wyposażenie medyczne.

W tym roku organizatorzy przewidzieli moc atrakcji dla każdej grupy wiekowej. Na początku, turyści pokonali trasę wraz z rekonstruktorami, zdobywając polany Dzielca. Następnie uczczono minutą ciszy pamięć poległych lotników oraz kolegów zaangażowanych w działalność rekonstrukcyjną. Sygnałem do rozpoczęcia imprezy było pojawienie się na niebie wojskowego samolotu transportowego typu CASA C-295M, który nadleciał z 8 Bazy Lotnictwa Transportowego w Krakowie. Imponujący czterokrotny nalot na zrzutowisko został nagrodzony gromkimi brawami przez turystów. W skład załogi samolotu C-295M wchodzili: kpt. pil. Tomasz Hachuła, por. pil. Renata Dąbrowska, mł. chor. Dariusz Piątek, sierż. Ewa Gutkowska oraz sierż. Krzysztof Kęska.

W tym samym czasie rekonstruktorzy odtwarzający żołnierzy Armii Krajowej uformowali symbol strzały, wskazujący kierunek wiatru dla nadlatujących samolotów. Wkrótce na niebie pojawił się AN-2 „Wiedeńczyk”, pilotowany przez Jerzego Antonkiewicza. Po chwili nad zrzutowiskiem na niebie zatrzepotały spadochrony skoczków, wcielających się w rolę żołnierzy „cichociemnych”. Na ”Sójce” szczęśliwie wylądowali: Leszek Mańkowski, Wiesław Guzik, Józef Łuszczki, Maciej Nowakowski, Adam Młot, Adam Biernat, Rafał Jurczyk, Przemysław Nocoń. Każdy otrzymał opiekę tzw. „ciotek”, czyli członkiń konspiracji AK, których zadaniem było stopniowe wprowadzenie skoczków w codzienne życie w okupowanym kraju.

Na końcu na niebie pojawiły się samoloty z Aeroklubu Podhalańskiego z Nowego Sącza oraz Stowarzyszenia Eksperymentalnego EAA 911 z Łososiny Dolnej. Część maszyn wykonała imponujące akrobacje nad zrzutowiskiem. Jeden z samolotów kilkakrotnie przeleciał nad polanami Dzielca dokonując „słodkiego” zrzutu dla najmłodszych. Ponadto dla zainteresowanych przygotowano stoiska z umundurowaniem i wyposażeniem żołnierzy Armii Krajowej. Prezentowano uzbrojenie partyzantów z okresu II wojny światowej, elementy pierwszej pomocy, wyroby i okolicznościowe pamiątki regionalne. Miłośnicy historii na stoisku przygotowanym przez Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie, mogli zapoznać się z materiałami, publikacjami historycznymi oraz wziąć udział w grach edukacyjnych.

Organizatorem imprezy była Gmina Słopnice oraz Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznych 1 Pułk Strzelców Podhalańskich Armii Krajowej. Ponadto wśród współorganizatorów znalazły się: Stowarzyszenie Seniorów Lotnictwa Wojskowego RP Oddział Kraków z prezesem płk pil. Stanisławem Wojdyłą. Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Krakowie z naczelnikiem Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej, Michałem Masłowskim. 8 Baza Lotnictwa Transportowego w Krakowie reprezentowana przez ppłk pil. mgr inż. Krystiana LEBDĘ, pełniącego funkcję: koordynatora lotu. Aeroklub Krakowski, Aeroklub Podhalański Nowy Sącz i Stowarzyszenie Lotnictwa Eksperymentalnego EAA 991 (za łączność radiową i naprowadzanie samolotów z Łososiny Dolnej, był odpowiedzialny Pan Piotr Wszołek członek Aeroklubu. Wsparcia w postaci dostarczenia skoczków nad zrzutowisko dokonała Fundacja „Wiedeńczyk” AN-2. Rekonstrukcję naziemną SRH 1 PSP AK wspierała młodzież z Klubu Historycznego im. Armii Krajowej z Olkusza oraz Klubu Historycznego im. 1 PSP AK w Słopnicach.

(Przemysław Bukowiec/Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznych 1 PSP AK w Słopnicach)