Uczcili Żołnierzy Wyklętych. Uroczystości, marsz i apel

Wczoraj (wtorek, 1 marca) obchodzony był Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Sądeczanie uczcili go udziałem w oficjalnych uroczystościach oraz Marszu Pamięci, w którym wzięło udział około sto osób. Uczestnicy nieśli transparenty, w powietrze leciały flary.

Porannym spotkaniem z przedstawicielami Związku Strzeleckiego 'Strzelec' Organizacji Społeczno-Wychowawczej, Prezydent Nowego Sącza Ryszard Nowak rozpoczął obchody, przypadającego na 1 marca, Narodowego Dnia Pamięci 'Żołnierzy Wyklętych'. Przekazując młodzieży ulotki okolicznościowe pn. 'Żołnierze Wyklęci - Pamiętamy!' poprosił o ich przekazanie mieszkańcom naszego miasta, ku pamięci bohaterów powojennego podziemia niepodległościowego.

Kwiaty pod tablicą ks. Władysława Gurgacza

Zaraz po spotkaniu ze Strzelcami prezydent Ryszard Nowak udał się tradycyjnie pod tablicę upamiętniającą ks. Władysława Gurgacza. Tam w asyście strażników miejskich złożył wiązankę kwiatów i w ten sposób oddał hołd wszystkim działaczom podziemia niepodległościowego, dla których najważniejsza była Ojczyzna.

Przejeżdżał drogą i zauważył pożar. Ogień dotarł do więźby dachowej 1 listopada w Kościele katolickim przypada uroczystość Wszystkich Świętych

Ks. Władysław Gurgacz był uczestnikiem podziemia antykomunistycznego po II wojnie światowej i kapelanem Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowej. 2 lipca 1949 roku aresztowany przez Urząd Bezpieczeństwa i skazany na karę śmierci w pokazowym procesie przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Krakowie. Stracony przez rozstrzelanie 14 września 1949 roku w więzieniu przy Montelupich w Krakowie.

Podziemie Niepodległościowe Sądecczyzny

O godz. 13:30 prezydent Ryszard Nowak wziął udział w uroczystościach zorganizowanych, przed budynkiem Wojskowej Komendy Uzupełnień, przez Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej koło Nowy Sącz, a także złożył kwiaty pod tablicą upamiętniającą ofiary dwóch reżimów. Prezydentowi towarzyszył wiceprzewodniczący Rady Miasta Nowego Sącza Michał Kądziołka oraz radny Janusz Kwiatkowski.

Wiązanki kwiatów złożył również starosta Marek Pławiak, sądeccy parlamentarzyści, a także członkowie Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, przedstawiciele służb mundurowych oraz środowisk i organizacji patriotycznych.

W obchodach pod nazwą 'Podziemie Niepodległościowe Sądecczyzny' wziął udział również jeden z trzech żyjących w Nowym Sączu Żołnierzy Wyklętych - kpt. Józef Stojek, który w czasie wojny ukrywał się przed gestapo po tym jak w Domu Pierackiego (obecnie Miejski Dom Kultury) zrzucił ze ścian portret Hermana Goeringa. Po wojnie działał w grupie 'Grot', podporządkowanej Józefowi Kurasiowi ps. 'Ogień', dowodzonej przez Mariana Mordarskiego ps. 'Śmiga', która ujawniła się w kwietniu 1947 r. Jak wynika z jego własnej relacji, grupa 'Grot' działała na Sądecczyźnie rozbrajając posterunki milicji, przebywała na Skałce pod Przehybą. W 1952 r. aresztowany przez Urząd Bezpieczeństwa. Więziony w Krakowie, Wiśniczu, Potulicach. Pracował przymusowo w kopalni w Knurowie. Na wolność wyszedł w 1956 r. W 2009 roku odznaczony przez Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Tuż po części oficjalnej w budynku WKU można było zwiedzać Izbę Pamięci, która przypomina o miejscu kaźni Polaków w czasie II wojny światowej i terroru stalinowskiego. Odbyło się także spotkanie z kpt. Józefem Stojkiem, który opowiadał o trudnych czasach powojennego podziemia antykomunistycznego.

Tarcza Herbowa dla Żołnierzy Wyklętych żyjących w Nowym Sączu

Warto przypomnieć, że w przededniu Narodowego Dnia Pamięci 'Żołnierzy Wyklętych', Rada Miasta Nowego Sącza podjęła uchwałę o przyznaniu Tarczy Herbowej 'Zasłużony dla Miasta Nowego Sącza' dla kpt. Stefana Kuliga, kpt. Józefa Stojka oraz por. Tadeusza Ryby. To trzej żyjący w Nowym Sączu 'Żołnierze Wyklęci', którzy działali w polskim powojennym podziemiu niepodległościowym i antykomunistycznym.

Źródło: UM NS.
Fot. UM NS, A. Czernecki.