Upały: bezpieczeństwo i obowiązki

Podczas upałów, gdy temperatura powietrza osiąga 30°C i więcej, nasila się ryzyko udaru cieplnego i przegrzania organizmu. W tym czasie należy otoczyć szczególną troską dzieci, osoby starsze i chore. - Stosowanie poniższych zasad pozwoli uniknąć udaru cieplnego lub przegrzania organizmu - informuje Państwowa Inspekcja Sanitarna. O obowiązkach pracodawcy przypomina IP.

Przystosowanie domu lub mieszkania:
- utrzymywanie temperatury powietrza w pomieszczeniach do 32°C w dzień i do 24°C w nocy;
- odsłanianie i otwieranie okien w nocy i wcześnie rano, gdy na zewnątrz temperatura powietrza jest niższa;
- zamykanie oraz zasłanianie okien zasłonami lub żaluzjami, również w klimatyzowanych pomieszczeniach;
wyłączanie w miarę możliwości sztucznego oświetlenia i urządzeń elektrycznych;

Unikanie upału
- przebywanie w najchłodniejszych pomieszczeniach w domu;
- unikanie forsownego wysiłku fizycznego;
- unikanie wychodzenia na zewnątrz w czasie największych upałów, w szczególności między godziną 10:00 a 15:00;
- spędzanie w miarę możliwości 2-3 godzin w chłodnym miejscu (np. w klimatyzowanych budynkach użyteczności publicznej);
- stosowanie kosmetyków z wysokim filtrem UV;
- nigdy nie należy zostawiać dzieci ani zwierząt w samochodach, nawet na chwilę;

Chłodzenie i nawadnianie organizmu
- branie częstych, chłodnych pryszniców lub kąpieli oraz stosowanie chłodnych okładów na ciało;
- noszenie jasnych, lekkich, luźnych, bawełnianych lub lnianych ubrań oraz nakrycia głowy i okularów przeciwsłonecznych z filtrem UV;
- noszenie wygodnego i przewiewnego obuwia;
- picie dużej ilości wody;
- unikanie spożywania napojów alkoholowych;
- spożywanie chłodnych, lekko solonych potraw oraz owoców i warzyw o wysokiej zawartości potasu (pomidory, pomarańcze, sałaty, ogórki, marchew);
- przechowywanie żywności, szczególnie łatwo psującej się, w warunkach chłodniczych;

Udzielanie pomocy
- jeśli w Twoim otoczeniu mieszkają osoby w podeszłym wieku, chore lub samotne - odwiedzaj je i w razie potrzeby udziel pomocy;
- przechowywanie leków w temperaturze poniżej 25°C lub w lodówce (należy zapoznać sięz instrukcją zamieszczoną na opakowaniu);
- w przypadku wystąpienia objawów, takich jak: zawroty głowy, nudności, przyspieszona akcja serca lub stan podgorączkowy, należy natychmiast udać się do chłodnego miejsca;
- zwilżyć twarz, ręce i nogi, a następnie zwrócić się o pomoc do najbliższego punktu opieki medycznej;
do osoby, która majaczy, ma drgawki, gorącą i suchą skórę, traci przytomność, niezwłocznie należy wezwać lekarza lub pogotowie ratunkowe;
- podczas oczekiwania na przybycie lekarza lub pogotowia należy:
- przenieść osobę w chłodniejsze miejsce;
- ułożyć na plecach z nogami i miednicą uniesionymi wyżej niż tułów;
obniżać temperaturę ciała poprzez:
- przyłożenie zimnych okładów w okolice szyi, pach i pachwin,
- nieprzerwane wachlowanie,
- spryskiwanie skóry wodą o temperaturze 25-30 °C.
- nie należy podawać żadnych leków;
- osobę, która straciła przytomność należy ułożyć na boku.

O obowiązkach pracodawcy przypomina Inspekcja Pracy:

Działania organizacyjne wiążą się przede wszystkim z nieodpłatnym wydawaniem napojów:
- w warunkach gorącego mikroklimatu, charakteryzującego się wartością wskaźnika obciążenia termicznego (WBGT) powyżej 25ºC,
- przy pracach na otwartej przestrzeni przy temperaturze otoczenia powyżej 25ºC,
- przy pracach związanych z wysiłkiem fizycznym, powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn i 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet,
- na stanowiskach pracy, na których temperatura spowodowana warunkami atmosferycznymi przekracza 28ºC.

Należy pamiętać iż, ze względu na szkodliwe działanie na organizm mikroklimatu gorącego, przepisy prawa szczególną ochroną prawną obejmują pracowników młodocianych oraz kobiety, kobiety w ciąży i w okresie karmienia. I dlatego też:
- młodociani w wieku powyżej 17 lat, pracujący w mikroklimacie gorącym do wartości 26ºC wskaźnika obciążenia termicznego WBGT, mogą wykonywać pracę do 3 godzin na dobę pod warunkiem zachowania norm wydatku energetycznego; ponadto należy im zapewnić dostateczną ilość odpowiednich napojów i dziesięciominutowe przerwy po każdych pięćdziesięciu minutach pracy;
- kobietom wzbroniona jest praca w warunkach, w których wskaźnik PMV (ocena średnia), określany zgodnie z Polska Normą, jest większy od 1,5 (zaleca się: -0,5).

Do działań o charakterze technicznym należy zaliczyć obowiązek zabezpieczenia w pomieszczeniach pracy:
- temperatury odpowiedniej do rodzaju wykonywanej pracy, nie niższej niż 14ºC (287ºK), chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają; w pomieszczeniach pracy, w których jest wykonywana lekka praca fizyczna, i w pomieszczeniach biurowych temperatura nie może być niższa niż 18ºC (291ºK); brak określenia w przepisach górnej granicy temperatury w jakiej może być wykonana praca nie oznacza, że pracodawca jest zwolniony z jakichkolwiek obowiązków w tym zakresie;
- wymiany powietrza, wynikającej z potrzeb użytkowych i funkcji tych pomieszczeń, bilansu ciepła i wilgotności oraz zanieczyszczeń stałych i gazowych; urządzenia wentylacyjne i klimatyzacyjne należy utrzymywać w stałej sprawności czystości; okna i ewentualne świetliki należy zabezpieczyć przed nadmiernym nasłonecznieniem.

Pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy (zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego) w sytuacji, gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom bezpieczeństwa i higieny pracy i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika, albo gdy wykonywana przez niego praca grozi takim niebezpieczeństwem innym osobom. Za czas powstrzymania się od wykonywania pracy lub oddalenia się z miejsca zagrożenia pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.