W Krakowie od dziś obowiązuje strefa czystego transportu

Kraków. ​W Krakowie od dziś zaczęła obowiązywać strefa czystego transportu (SCT). Pojazdy spełniające normy emisji spalin mogą swobodnie poruszać się po niej, ale pojazdy niespełniające norm muszą zapłacić za wjazd do strefy.

SCT obejmuje większą część miasta – w przybliżeniu wnętrze IV obwodnicy.

Zgodnie z uchwałą Rady Miasta Krakowa minimalne normy emisji spalin pojazdów poruszających się po SCT to – Euro 4 (lub produkcja w co najmniej 2005 r.) dla aut benzynowych (osobowych i ciężarowych) oraz Euro 6 (lub produkcja nie wcześniej niż w 2014 r. – auta osobowe; 2012 r. – auta ciężarowe) dla diesli.

W przypadku niespełnienia tych norm za wjazd do strefy trzeba zapłacić. W 2026 r. opłata godzinowa to 2,5 zł, dzienna – 5 zł (do końca dnia), zaś abonament miesięczny – 100 zł. W 2027 r. stawki wzrosną i skróci się czas tzw. stawki dziennej z całego dnia do sześciu godzin – opłata „dzienna” wyniesie 15 zł, ale będzie ważna za przebywanie na terenie SCT przez sześć godzin z rzędu. W 2027 r. abonament miesięczny wyniesie 250 zł, a w 2028 – 500 zł. W 2028 r. opłaty zostaną zniesione, a wjazd starymi samochodami będzie całkowicie zakazany.

Ekspertka o limitach płac lekarskich: najlepsi specjaliści przejdą do sektora prywatnego (wywiad) Skażona woda w budynku, w którym przygotowywano posiłki dla kilku przedszkoli

Opłatę za wjazd można dokonywać internetowo za pośrednictwem strony internetowej sct.zdmk.krakow.pl, w punktach stacjonarnych Zarządu Dróg Miasta Krakowa (ZDMK) przy ul. Centralnej 53 oraz przy ul. Reymonta 20.

Za wjazd można także zapłacić w strefomatach zlokalizowanych na dziewięciu stacjach BP: „Solanka” – Wieliczka, ul. Krakowska; „Mirowska” – Kraków, ul. Mirowska; „Jasnogórska” – Modlnica, ul. Częstochowska; „Lajkonik” – Kraków, ul. Zakopiańska; „Rękawka” – Kraków, ul. Pasternik; „Kocmyrzowska” – Kraków, ul. Kocmyrzowska; „Bibice” – Bibice, ul. Na Czekaj; „Meksyk” – Kraków, ul. Nadbrzezie; „Skawina” – Skawina, ul. Krakowska.

SCT przewiduje wyjątki. To m.in. dojazd do placówek medycznych, ale – jak przypomnieli urzędnicy – wyłącznie po spełnieniu określonych warunków, np. placówka musi mieć umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia. W praktyce wygląda to tak, że kierowca przed udaniem się do placówki sprawdza, czy jest ona na liście w systemie internetowym SCT. Jeżeli jest, to może udać się do niej bezpłatnie. Docelowo – jak zakomunikował urząd miasta – podmioty medyczne będą mogły potwierdzić taki dojazd. Obecnie jednak to Zarząd Dróg Miasta Krakowa (ZDMK) ma weryfikować przejazdy m.in. na podstawie zapisów z kamer. Dojazdy do szpitalnych oddziałów ratunkowych (SOR) w związku z zagrożeniem życia nie wymagają zgłoszenia w systemie SCT.

Opłaty za wjazd do SCT nie dotyczą również m.in. osób z niepełnosprawnościami (jeżeli posiadają kartę parkingową UE dla osoby z niepełnosprawnościami); właścicieli pojazdów zabytkowych (wpisanych na listę zabytków); pojazdów specjalnych – np. kamperów, food trucków. Wszystkie te grupy muszą uprzednio dokonać zgłoszenia w systemie SCT.

Z opłat zwolnieni są mieszkańcy Krakowa, którzy przed 26 czerwca posiadali stary samochód. Nie są oni jednak zwolnieni z rejestracji takiego pojazdu w internetowym systemie SCT.

Prezydent miasta Aleksander Miszalski zadeklarował, że ekwiwalent dochodów z SCT zostanie przekazany na wsparcie wymiany pieców w gminach ościennych, które mierzą się z problemem niskiej emisji.

Stowarzyszenie Metropolia Krakowska, zrzeszające podkrakowskie gminy i Kraków, nie komentuje tej deklaracji władz Krakowa.

Radni Miasta Krakowa przyjęli w czerwcu uchwałę mimo sprzeciwu władz i mieszkańców gmin ościennych. Zdaniem przeciwników SCT – w obecnym kształcie – ogranicza ona swobodny dojazd m.in. do placówek medycznych, godzi w osoby ubogie, a także różnicuje osoby na te z Krakowa i spoza Krakowa.

14 stycznia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie (WSA) odbędzie się rozprawa, podczas której sąd rozpatrzy skargi na SCT. Wyrok będzie nieprawomocny, więc nie wstrzyma wejścia w życie SCT.

Władze miasta uzasadniają konieczność wprowadzenia strefy chęcią poprawy jakości powietrza, co w konsekwencji ma prowadzić do polepszenia zdrowia mieszkańców. Powołują się też na nowelizację ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych, zgodnie z którą miasta ponad 100-tysięczne z przekroczonym poziomem dwutlenku azotu w powietrzu są zobowiązane do wprowadzenia SCT. (PAP)