W regionie pojawiły się pierwsze bociany!

Szyk. W naszym regionie pojawiły się prawdopodobnie pierwsze bociany tego roku, które zwiastują wiosnę.

Bociany zauważył wczoraj rano nasz Czytelnik, pan Daniel, w miejscowości Szyk (gmina Jodłownik). Było ich aż pięć i spacerowały po łące oraz drodze. Są to prawdopobnie pierwsze tej wiosny bociany, które pojawiły się w regionie.

Jeśli Ty też zauważyleś bociany i masz ich zdjęcia, podziel się z nami! Przyślij nam zdjęcia na adres [email protected]

Co ciekawe, co czwarty bocian jest Polakiem! Według danych, gromadzonych w latach 2004- 2005 podczas IV Międzynarodowego Spisu Bociana Białego, szacunkowo w Polsce gniazduje około 52 500 tys. par. To najwięcej z pośród wszystkich krajów europejskich. Na drugim miejscu pod względem liczebności znalazła się Hiszpania, dalej Ukraina, Białoruś, Litwa i Łotwa. Chociaż areał występowania bociana białego obejmuje całą Europę, a także fragmenty Azji Mniejszej i Afryki, to właśnie w tych kilku krajach gniazduje znaczący procent światowej populacji. Nie dziwi więc duma i radość osób posiadających na swoich posesjach tzw. „bocieńce” (gniazda bociana białego), a także żywe zaangażowanie wielu osób w pomoc bocianom. Podstawą skutecznej ochrony jest jednak wiedza o gatunku, dlatego warto dowiedzieć się nieco więcej o biologii bociana białego.

Pierwsze bociany mogą pojawiać się w Polsce nawet w końcu lutego, choć przylot wiosenny rozciąga się na ogół między trzecią dekadą marca a połową maja, przy czym większość bocianów powraca na gniazda przed 10 kwietnia. Początek składania jaj przypada na I dekadę kwietnia, natomiast ostatnie jaja, pochodzące z późnych lęgów mogą być składane nawet na początku czerwca. Do lęgów przystępują jedynie bociany dojrzałe płciowo – zazwyczaj są to ptaki mające powyżej 4 a nawet 5 lat. Wielkość zniesienia wahać się może między 1 a 7 jajami, choć najczęściej wynosi ona 3-5 jaj. Młode wykluwają się po około 33 dniach wysiadywania. Do momentu podjęcia pierwszych prób lotu mija jeszcze około 60-65 dni, podczas których dorosłe ptaki opiekują się potomstwem dostarczając mu pożywienia, w razie potrzeby ogrzewając własnym ciałem lub zasłaniając skrzydłami przed piekącym słońcem czy ulewnym deszczem. Na ogół jedna bociania para wyprowadza 2 lub 3 młode, rzadziej 4. W latach ob tujących w pożywienie lęgi z 4 młodymi zdarzają się częściej. W korzystnych sezonach nierzadkie są lęgi z 5 młodymi, a wyjątkowo nawet z 6 młodymi. Młode bociany najłatwiej odróżnić od dorosłych zwracając uwagę na dziób, który u piskląt początkowo jest szaro-czarny, a w miarę dorastania staje się coraz bardziej czerwony, jest to jednak czerwień z ciemnym nalotem, nie zaś soczysta barwa, jaka występuje u ptaków dorosłych.

Do szczęśliwego wyprowadzenia lęgu nie wystarczy solidnie posadowione gniaz. Ogromnie ważna jest obecność w okolicy gniazda zasobnych w pokarm żerowisk, do których należą przede wszystkim podmokłe łąki, pastwiska, zbiorniki i cieki wodne, a okresowo także pola uprawne. Wbrew pozorom żaby i inne płazy nie zawsze należą do podstawowej diety bocianów. Bocian biały jest tzw. oportunistą pokarmowym, czyli gatunkiem, polującym przede wszystkim na pokarm najłatwiej dla niego dostępny, któ- rego w środowisku jest najwięcej. Dlatego też wydaje się, że płazy są istotnym składni- kiem pokarmu bociana w okresie przedwiośnia, później zaś ptaki te chwytają zarówno rozmaite owady (np. pasikoniki), inne bezkręgowce (np. dżdżownice), jak i gryzonie (przede wszystkim norniki), ssaki owadożerne (w tym krety), a nawet gady (jaszczurki, węże). Nie gardzą również młodymi ptakami, np. pisklętami czajek na łąkach.

Znany jest sierpniowy zwyczaj bocianów, podczas którego zbierają się one w miejscach wspólnego żerowania na tzw. sejmiki. Zachowanie to jest związane z wędrówką na zimowiska, jaką bociany podejmują mniej więcej w połowie sierpnia. Ptaki, które przystąpiły do lęgów późno mogą w tym czasie jeszcze karmić młode, a odlot rozpoczynać dopiero we wrześniu. Bociany gniazdujące w Polsce wędrując do Afryki wybierają drogę wschodnią – czyli przez Turcję i cieśninę Bosfor. Bociany z zachodniej Europy lecą natomiast nad Hiszpanią i Gibraltarem. Ptaki wykorzystują tworzące się nad lądem ciepłe, wstępujące prądy powietrza. „Polskie” bociany corocznie pokonują długą (bo liczącą około 8 tys. km w jedną stronę) i niebezpieczną drogę na zimowiska i z powrotem. Wiele z nich w trakcie wędrówki ginie w wyniku zderzenia z napowietrznymi liniami energetycznymi, wycieńczenia powodowanego przelotem nad pustynią przy niesprzyjających zjawiskach pogodowych, a nawet, wciąż praktykowanych polowań w krajach południowej Europy (np. Malta, Cypr) oraz, w szczególności, w krajach arabskich (Liban, Syria, Oman).

(Źródło: Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska/Aleksandra Wierzbicka)