Wojciech Migacz „Światłoczuły” – promocja filmu o niezwykłym fotografie

W piątek (8 stycznia) w sali koncertowej Domu Gotyckiego w Nowym Sączu odbyła się premiera filmu pt. „Światłoczuły”, przedstawiającego życie i twórczość wiejskiego fotografa z Gostwicy Wojciecha Migacza. Muzeum Okręgowe przechowuje 787 pozostawionych przez niego fotografii dokumentujących kulturę naszego regionu.

Film zrealizowało Stowarzyszenie na rzecz Badań i Dokumentacji Kultury A POSTERIORI w koprodukcji z Teatrem im. Juliusza Słowackiego w Krakowie i współpracy Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu. Dokument wyreżyserowali Joanna Hołda (również autorka scenariusza) oraz Jacek Kurzeja.

Przez lata Muzeum okręgowemu w Nowym Sączu udało się zgromadzić aż 787 zdjęć autorstwa Wojciecha Migacza. Jego prace stanowią źródło informacji o kulturze ludowej Lachów Sądeckich oraz Podegrodzia i okolic. Cztery lata temu Muzeum Okręgowe realizowało projekt „Via Galicja”. Wtedy wydano publikację pt. 'Sądecczyzna sto lat temu w fotografii Wojciecha Migacza' autorstwa Anny Bomby, głównego inwentaryzatora zbiorów Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu. - Punktem wyjścia do scenariusza filmu pt. „Światłoczuły” był album o Wojciechu Migaczu przygotowany przez Annę Bombę – powiedziała Joanna Hołda. – Do nakręcenia filmu o Migaczu zainspirował nas konkurs na scenariusz filmu dokumentalnego związanego z Małopolską i osobami zasłużonymi dla tego regionu, który został ogłoszony po raz kolejny przez Urząd Marszałkowski. Przyszło nam do głowy, że może warto pokazać postać Wojciecha Migacza, osoby zasłużonej dla Małopolski, a ciągle mało znanej.

W filmie wystąpiły Magdalena Kroh i Maria Brylak – Załuska, etnografki, twórczynie sądeckiego skansenu, Krzysztof Bodziony, dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w Podegrodziu i kierownik Regionalnego Zespołu Pieśni i Tańca „Podegrodzie”, który bardzo ceni twórczość Wojciecha Migacza oraz ludzie pamiętający fotografa z dawnych lat. - Migacz doskonale znał się na swojej robocie, czuł co robi, był rasowym reporterem – powiedział Jacek Kurzeja. Najlepsze zdjęcia oprawiał w ramki i opisywał, był dokumentatorem rzeczywistości. - Do dziś Wojciech Migacz pozostaje źródłem inspiracji dla każdego - dodał dyrektor Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu, Robert Ślusarek.

Marzeniem etnograf Magdaleny Kroh byłoby otwarcie stałej wystawy związanej z twórczością Wojciecha Migacza. - Może uda się to uczynić w starej szkole w Podegrodziu? - zastanawiała się etnograf. – Jeśli nie będzie się o tym mówiło, to nic z takiego zamysłu nie wyniknie. Migacz to postać niezwykła, a jej uznanie rośnie w tempie zatrważającym – uważa.

Film „Światłoczuły” skomentował także artysta Andrzej Szarek. – To bardzo dobry film, w którym nakłada się na siebie wiele emocji i refleksji. Nie ma pomnika Migacza, a ten film jest pomnikiem człowieka i to wy ten pomnik wybudowaliście – powiedział, zwracając się do autorów dzieła.

Film już można oglądać na YouTube: https://www.youtube.com/watch?v=pwmZ9ow6t4Y

***

Wojciech Migacz – (7 września 1874 roku - 24 grudnia 1944 roku). Pochodził ze wsi Gostwica koło Nowego Sącza. Urodził się w zamożnej rodzinie chłopskiej Józefa i Marii z domu Szczygieł. W 1890 r. ukończył ludową szkołę powszechną w Gostwicy. Od 1890 do 1894 r., uczęszczał do Cesarsko-Królewskiej Szkoły Przemysłu Drzewnego w Zakopanem, w której uzyskał specjalność tokarza i snycerza. Fotografować nauczył się niewątpliwie podczas edukacji w Zakopanem. W ciągu kolejnych trzech lat, tj. od 1894 do 1897 r. odbywał służbę wojskową w 20 Galicyjskim Pułku Piechoty 'Księcia Pruskiego Henryka' w Krakowie.

Po skończeniu służby wojskowej pracował u 'mistrzów przemysłu drzewnego w Krakowie i Nowym Sączu'. W 1902 r. powrócił na stałe do Gostwicy, gdzie rodzice przekazali mu kilka morgów ziemi. W.Migacz zarówno rolnictwo, jak tokarstwo i snycerstwo, traktował jako zajęcia drugorzędne. Fotografia była dla niego nie tylko pasją ale także źródłem utrzymania. Prowadzenie działalności zarobkowej bez uprawnień rzemieślniczych, a takich W.Migacz nie posiadał, narażało wiejskiego fotografa na liczne kłopoty 'karno-administracyjne' ze strony Starostwa w Nowym Sączu. Mimo to w latach II Rzeczpospolitej fotografował bardzo dużo. Na ten okres datowana jest większość posiadanych przez Muzeum zdjęć W.Migacza, głównie ślubnych i pogrzebowych oraz indywidualnych portretów, robionych przeważnie na zamówienie.

Zbiór fotografii i negatywów W. Migacza stanowi znakomitą dokumentację kultury sądeckiej wsi. Wiele elementów tej kultury - strój ludowy, budownictwo mieszkalne czy gospodarcze, narzędzia pracy rolnika i rzemieślnika uległo bezpowrotnemu zanikowi. Natomiast fotografie W. Migacza są wiarygodnym dokumentem zapisującym minioną epokę, tj. pierwsze 40 lat dwudziestego stulecia sądeckiej wsi. Ponadto fotografie W. Migacza oddają przemiany cywilizacyjne na sądeckiej wsi, ewolucję stroju ludowego, wpływ mody miejskiej, wzrost kontaktów wsi z miastem. Wojciech Migacz jest jedynym znanym do tej pory fotografem reprezentującym unikalny nurt chłopski w sądeckiej fotografii. Dzięki pozostawionej spuściźnie fotograficznej o dużej wartości dokumentacyjnej, zarówno historycznej jak i ikonograficznej, wyróżnia się spośród innych fotografów chłopskiego pochodzenia w Polsce.

Obecnie w zbiorach Muzeum zinwentaryzowano 787 sztuk fotografii i 1205 sztuk negatywów autorstwa W. Migacza, które zostały nabyte po II wojnie światowej, głównie w latach osiemdziesiątych, od siostrzenicy fotografa, Zofii Bodziony, mieszkającej w Gostwicy.

Biogram Wojciecha Migacza za: Muzeum Okręgowe w Nowym Sączu.