Wychłodzenie organizmu groźne dla życia - strażacy informują

Wychłodzenie organizmu - inaczej hipotermia, oznacza obniżenie temperatury centralnej ciała poniżej 35 stopni Celsjusza, spowodowane zbyt szybkim ochładzaniem organizmu w stosunku do jego zdolności wytwarzania ciepła.

- W Polsce śmiertelność z powodu hipotermii wynosi 328-606 osób na rok - informują strażacy z KP PSP w Limanowej. - Przyczyną hipotermii może być długotrwałe oddziaływanie niskiej temperatury otoczenia powietrza, wody na organizm lub też zahamowanie procesów przemiany materii. W stanie hipotermii wszystkie procesy życiowe ulegają zwolnieniu i następuje obniżenie efektywności działania, co znacznie zwiększa ryzyko wypadku. W ekstremalnym przypadku hipotermii może nastąpić śmierć w następstwie zbyt niskiej temperatury mózgu i serca.

Objawy choroby

Podstawowym, najwcześniejszym objawem wychłodzenia są dreszcze. Organizm reaguje w ten sposób, gdy nie jest w stanie utrzymać normalnej temperatury ciała i stara się wygenerować więcej ciepła przez ruch. Pierwsze skutki wychłodzenia to stopniowe osłabienie. Gdy dreszcze ustają, to sytuacja jest już poważna. Najpierw traci się siły w częściach ciała bezpośrednio wystawionych na działanie niskich temperatur, np. w rękach. Większość fizycznych symptomów zależy od indywidualnej odporności człowieka. Ogólnie, gdy temperatura ciała obniża się to objawy się nasilają. Wyróżnia się cztery stopnie wychłodzenia.

Łagodne objawy (35 - 32 stopni Celsjusza) - osoba wciąż jest w stanie sobie pomóc: ofiara jest przytomna; zwykle trochę przestraszona; ma silne dreszcze; dłonie stopy są zimne; mogą być blade lub sine.

Umiarkowane objawy (32 – 28 stopni Celsjusza) - osoba nie jest w stanie sobie pomóc: osoba jest przytomna senna zdezorientowana i obojętna; nie ma dreszczy; skóra na klatce piersiowej chłodna w dotyku; tętno niemiarowe.

Ostre objawy (28-24 stopni Celsjusza) - ofiara w średnim lub złym stanie): ofiara jest nieprzytomna; nie odpowiada na pytania; nie reaguje na bodźce; nie porusza się; oddech jest płytki i bardzo wolny; skóra w dotyku lodowata; serce w każdej chwili może się zatrzymać.

Krytyczne objawy (poniżej 24 stopni Celsjusza): osoba jest nieprzytomna; nie oddycha; nie ma oznak krążenia krwi; serce się zatrzymało.

Udzielanie pomocy przy hipotermii

- Podczas opieki nad wychłodzonym człowiekiem obowiązuje ogólna zasada: unikać wszelkich zbędnych ruchów poszkodowanego. Im wyższy stopień hipotermii, tym bardziej trzeba na to uważać - mówią strażacy. - Przy obniżonej temperaturze ciała organizm pracuje (w pewnym sensie) na zwolnionych obrotach, aby utrzymać krążenie krwi w sercu, płucach i mózgu. Nawet nieznaczne ruchy, powodują przepływ ciepłej jeszcze krwi z tułowia w wyziębione kończyny. Zimna krew dociera do środka ciała. Ten tzw. 'afterdrop' może doprowadzić do ostatecznego załamania się krwiobiegu. Ważne jest, aby ratowanego przenieść w miejsce osłonięte od wiatru, do suchych, przewiewnych i ciepłych warunków i stopniowo zacząć ogrzewać. Traktować delikatnie, zdjąć przemoczone ubranie (pociąć jeżeli konieczne). Łagodnie ogrzewać plecy, szyję, głowę. Przykryć poszkodowanego śpiworem lub kocami, odizolować od zimna - również szyję i głowę.

Poza tym w zależności od stopnia wychłodzenia należy:

- łagodne objawy - poszkodowany jest w pełni przytomny, należy go bez zbędnego poruszania rozebrać, ułożyć w śpiworze, zawinąć dodatkowo w płachtę ratunkową, podawać ciepłe, słodkie napoje (Nie wolno podawać jakiegokolwiek alkoholu!), ostrożnie wysuszyć (nie nacierając ręcznikiem ani nie masując, aby nie prowokować przepływu krwi z głębi ciała do naczyń podskórnych), ułożyć w pozycji bocznej ustalonej. Oczywiście, jeżeli tylko istnieje taka możliwość, należy szukać schronienia w ogrzanych pomieszczeniach i pozostać tam przez kilka godzin. Ponadto przyłożyć zewnętrzne, łagodne źródła ciepła do głowy, pleców, szyi i ud - nie wolno pozwolić temperaturze na opadanie, lecz trzeba unikać gwałtownego ogrzewania.

- umiarkowane objawy - u poszkodowanego pojawia się apatia i sztywność mięśni. Nie należy go rozbierać. Poza tym trzeba postępować tak, jak przy pierwszym stadium choroby, tylko ułożyć ofiarę z podkurczonymi kończynami, co może zapobiec spadkowi temperatury ciała o kolejne stopnie. Podczas transportu unikać ułożenia w pionie, bezpieczna jest tylko pozycja leżąca. Można podawać ciepły płyn, jedynie gdy poszkodowany jest przytomny i jest w stanie go wypić. Jeżeli to możliwe należy zaprowadzić ofiarę do lekarza.

- ostre i krytyczne objawy - poszkodowany traci przytomność. Należy postępować tak, jak przy umiarkowanych objawach, ale nie wlewać do ust żadnych płynów i nie podawać jedzenia. Tylko pomoc medyczna i kliniczna może zapewnić przeżycie. Jeżeli ustanie krążenie krwi lub nastąpi zatrzymanie oddechu, należy niezwłocznie rozpocząć reanimację. Mocno wychłodzone komórki potrzebują dużo mniej tlenu i substancji odżywczych niż normalnie. Powracają do życia także bardzo powoli. Człowieka w skrajnej hipotermii często trudno odróżnić od martwego. Bardzo istotne jest, aby nie rozpoczynać reanimacji zbyt wcześnie, to znaczy, zanim nie stwierdzi się zatrzymania oddechu lub krążenia.

- W związku ze spadkiem temperatur, apelujemy, by nie przechodzić obojętnie obok osób narażonych na zamarznięcie - informują limanowscy strażacy. - Czasem nie potrzeba wiele by pomóc. Wystarczy poinformować odpowiednie służby dzwoniąc pod numer alarmowy 999, 997, 998 lub 112. W ten sposób możemy uratować czyjeś życie.