Zapomniane święto patrona miasta?

Limanowa. Wspomnienie świętego Walentego to nie tylko dzień zakochanych – dla mieszkańców Limanowej to także święto patrona miasta. Mimo to, samorząd nie organizuje żadnych wydarzeń z tej okazji. Burmistrz zapowiada, że w tym zakresie pewne plany na przyszłość już są i być może zostaną one zrealizowane za rok.

Żyjący w III wieku Walenty – biskup, męczennik, lekarz – jest patronem Limanowej od XV wieku. Pierwszy, drewniany kościół w Limanowej, zbudowany na początku XVI w., był m. in. pod wezwaniem św. Walentego, a w głównym ołtarzu znajdował się obraz świętego. Organizowano także odpust ku jego czci, na który z okolic przybywali pielgrzymi, oraz jarmark, który odbywał się właśnie 14 lutego. Wszystko to świadczy to o tym, jak mocno czczono dawniej św. Walentego.

Jak w Limanowej wygląda jego kult obecnie? W bocznej kaplicy limanowskiej bazyliki znajduje się witraż autorstwa Wincentego Gawrona z 1923 roku, przedstawiający św. Walentego na tle kościoła. W bazylice znajdują się także relikwie świętego. Kolejnym elementem łączącym miasto z osobą św. Walentego jest obraz sądeckiego malarza, Ryszarda Pieczkiewicza, który znajduje się w kapliczce przy Muzeum Ziemi Limanowskiej. Dzieło przedstawia św. Walentego uzdrawiającego chorego na tle panoramy miasta.

Niestety, obecnie nie organizuje się żadnych akcji, które mogłyby przybliżyć mieszkańcom sylwetkę patrona miasta i historii lokalnego kultu św. Walentego, a jednocześnie stać się promocją miasta.

- Do tej pory nie było takiej tradycji, by na okoliczność wspomnienia patrona miasta, świętego Walentego, było coś przygotowywane. Myśleliśmy już trochę o tym, być może już w przyszłym roku postaramy się o to, by ten dzień świętego Walentego uczcić - mówi Władysław Bieda, burmistrz Limanowej.

Co ciekawe, mimo że św. Walenty jest patronem Limanowej, to jego imię nie jest zbyt popularne wśród mieszkańców miasta - w Urzędzie Stanu Cywilnego w Limanowej zapisane jest tylko kilka osób z tym imieniem.

Święty Walenty jest czczony w Kościele katolickim jako święty biskup, męczennik zmarły w 269 r. n.e. W starożytnych źródłach znajdują się wzmianki o dwóch postaciach, których tradycja wiąże z osobą świętego Walentego – kapłan rzymski ścięty w czasie prześladowań chrześcijan i jako biskup rzymski. Początki kultu świętego w świecie chrześcijańskim sięgają IV w. Według legend był lekarzem, który potajemnie udzielał sakramentu małżeństwa młodym legionistom rzymskim, za co został uwięziony. Zakochany w niewidomej córce strażnika swoją miłością i gorliwą modlitwą przywrócił wzrok. Zginął 14 lutego 269 r.

Kult świętego Walentego został rozpowszechniony w Limanowej za sprawą zakonu Marków, jeszcze zanim nasza miejscowość otrzymała przywileje miejskie. Krakowscy mendykanci organizowali i administrowali rodzącą się XVI w. limanowską parafię. W 1513 r. parafia została utworzona. Natomiast w 1558 r. konsekrowano pierwszy kościół limanowski ufundowany przez Achacego Jordana herbu Trąby.

Zakonnicy działający w oparciu o Regułę Świętego Augustyna, podobnie jak franciszkanie i dominikanie, prowadzili intensywną działalność duszpasterską, związaną z ewangelizacją ludności świeckiej w późnym średniowieczu. Dzięki ich działalności wytworzył się specyficzny typ pobożności ludowej związanej kultem życia Jezusa Chrystusa i Matki Boskiej oraz świętych. Ta religijność ludowa cechowała się dużą wrażliwością mirakularalną (wiara w liczne cuda) oraz dużym oparciem się na wstawiennictwie świętych, których życie naśladowało Chrystusa. Do tego typu świętych należeli męczennicy z początków chrześcijaństwa. Obok postaci świętego Walentego innymi patronami limanowskiej parafii byli także św. Mikołaj i św. Wawrzyniec. Ludność modląca się za wstawiennictwem świętych składała liczne dary w podzięce za otrzymane łaski (wota dziękczynne).

Kult świętego Walentego wiązał się z kultem jego męczeństwa, który symbolizował śmierć Chrystusa na krzyżu za grzechy ludzkości. W wierze ludowej podkreślana była przede wszystkim jego łaska wypraszania u Boga licznych uzdrowień od różnych chorób i dolegliwości (epilepsja, choroby nerwowe, psychiczne), a także ślepoty. (Źródło: UML)