Zapowiedź zmian: nowy okres programowania

W Małopolsce trwają spotkania i konsultacje związane z nowym okresem programowania i propozycjami do kontraktu terytorialnego.

Marszałek Marek Sowa był gospodarzem konferencji konsultacyjnej z udziałem przedstawicielek ministerstwa rozwoju regionalnego i ministerstwa rolnictwa i rozwoju wsi. Była to kolejna okazja do przedstawienia listy inwestycji rekomendowanych do kontraktu terytorialnego dla Małopolski.

- Podjęcie decyzji, które inwestycje zarekomendować, jest bardzo trudnym zadaniem. Jak zawsze potrzeby i oczekiwania przewyższają możliwości. Ale proszę nie zapominać, że wstępna lista rekomendacji opiewa na kwotę 55 miliardów zł. Staraliśmy się ująć wszystkie kluczowe dla rozwoju regionu projekty – powiedział marszałek Marek Sowa rozpoczynając spotkanie „Konferencja konsultacyjna Umowy Partnerstwa i projektu mandatu do kontraktu terytorialnego”. Marszałek przedstawił 34 zadania, jakie zostały rekomendowane do listy inwestycji objętych mandatem terytorialnym. – W naszej ocenie wszystkie postulowane projekty drogowe zostały w niej uwzględnione, a nawet rozszerzyliśmy je o dodatkowe inwestycje. Mimo, że to są drogie projekty, bo każdy odcinek jest liczony w miliardach – dodał marszałek. Szacunkowa wartość projektów w ramach infrastruktury dla dostępności komunikacyjnej to ponad 42 mld zł, przy wartości szacunkowej całej listy ponad 55 mld zł.

Uczestnicąca w spotkaniu wiceminister rozwoju regionalnego Iwona Wendel podkreśliła, że zmiany w nowym okresie programowania nie były dla nikogo zaskoczeniem, należy je traktować jako naturalny proces. Dodała, że Polska bardzo dobrze sobie poradziła z wykorzystaniem środków unijnych, a kryzys nie wyrządził w kraju większych szkód. - Decentralizacja zarządzania środkami unijnymi jest naturalną konsekwencją tego, że to regiony wiedzą, jak najlepiej je wykorzystywać. Niemniej jednak nie wolno nam zapomnieć, że dofinansowanie kiedyś się skończy. Środki muszą być dedykowane na rozwój wsi i miast. Musimy pamiętać, że środki unijne są uzupełnieniem środków krajowych – powiedziała wiceminister.

Wśród największych zmian w stosunku do poprzedniego okresu wymieniła 11 celów tematycznych, nowe zasady kontroli efektywności, w myśl których ocena realizacji postępów zostanie przeprowadzona w 2019 roku i w 2022. Będzie obowiązywała zasada ex ante, co oznacza, że Komisja Europejska przyzna na dany cel środki, jeśli zostaną spełnione określone warunki wstępne.

Negocjowana z Komisją Europejską umowa parterstwa, określająca cele i kierunki wsparcia, ma zostać zatwierdzona przez Radę Ministrów do końca tego roku.

Agnieszka Dawydzik, Dyrektor Departamentu Koordynacji Polityki Strukturalnej MRR przedstawiła szczegółowo 11 celów tematycznych wraz z kwotą alokacji. Podkreśliła rolę konsultacji społecznych, takich jak dzisiejsze. – Konsultacje wyznaczają granicę odpowiedzialności ministerstwa. To Państwo stajecie się współodpowiedzialni za ostateczny kształt umowy. Każdy głos jest ważny, każda uwaga może skłonić do refleksji i każe autorom raz jeszcze przemyśleć proponowane rozwiązania. Prosimy o przesyłanie uwag mailem albo poprzez urząd marszałkowski – apelowała dyrektor Dawydzik.

Spośród 11 celów tematycznych najwięcej emocji wzbudza ten związany z małymi i średnimi przedsiębiorstwami, na które zarezerwowano 4,1 mld euro. - Skończyły się dotacje na domy weselne albo na wiertła dentystyczne. Unia nie będzie wyręczała przedsiębiorcy w zakupach związanych z normalnym tokiem działania firmy. Będzie natomiast wspierać taki rozwój przedsiębiorstwa, który umożliwi mu wyjście poza zasięg lokalny, pozwoli stać się firmą regionalną, a nawet krajową – zaznaczyła Agnieszka Dawydzik. Podobna sytuacja dotyczy 4. celu, związanego z ograniczeniem emisji dwutlenku węgla. Wspierane będą nowoczesne projekty służące kompleksowej modernizacji systemów grzewczych.

Na cel 6. służący zwiększeniu efektywności zasobów naturalnych i kulturowych przewidziano 5,5 mld euro. Tutaj na dofinansowanie mają szansę projekty rozwijające infrastrukturę turystyczną, o ile wpisują się w ochronę przyrody, np. linii brzegowych albo obszarów Natura 2000.

Z kolei Renata Zielińska z Departamentu Rozwoju Obszarów Wiejskich Ministerstwa Rolnictwa i Obszarów Wiejskich wskazała najważniejsze propozycje ministerstwa w zakresie PROW. Wśród nich jest między innymi wsparcie młodych rolników, modernizacja gospodarstw oraz premie dla małych gospodarstw, doskonalenie doradców rolniczych, wzmocnienie powiązań w łańcuchu żywnościowym (działania wspierające przetwórstwo, w tym wysokojakościowe), tworzenie grup producentów. W ramach aktywizacji gospodarczej obszarów wiejskich przyznawane byłyby premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej w wys. do 100 tys. zł. Jak podkreśliła dyr. Zielińska, wciąż trwają konsultacje projektu PROW. Negocjacje z komisją europejską dotyczące przepisów i budżetu nie zostały zakończone, dlatego nie można mówić o konkretnych sumach na poszczególne cele.

Marszałek Marek Sowa przedstawił kalendarz dotychczasowych prac nad listą rekomendowaną do objęcia kontraktem terytorialnym. W ciągu 2 tygodni konsultacji wpłynęło 131 uwag dotyczących najczęściej rozszerzenia danego zadania, bądź zmiany nazwy. I na pewno zostaną zgłoszone kolejne propozycje zmian, zwłaszcza po poniedziałkowej konferencji konsultacyjnej.

Do tematu powrócimy.