Wspomnienie o Annie Beck (1832-1915)

O Annie Beck wiele informacji można znaleźć w archiwach polskich i zagranicznych, a także w zbiorach prywatnych dotyczących dwóch wybitnych dla naszego kraju postaci – syna Józefa Beka (1867-1931) Ministra Spraw Wewnętrznych RP i wnuka Józefa Becka (1894-1944) – Ministra Spraw Zagranicznych RP, bliskich współpracowników Józefa Piłsudskiego. Informacje o osobie Anny znajdują swoje miejsce także w literaturze naukowej.

Jak podaje limanowskie muzeum - Anna Beck z Kuczyńskich według rosyjskich źródeł przynależała wraz z mężem do stanu szlacheckiego i była wyznania rzymskokatolickiego. Urodziła się najprawdopodobniej w 1832 lub 1833. Wyszła za mąż za Józefa Becka – poczmistrza w Białej Podlaskiej i akcyźnika w Warszawie. Ślub odbył się w roku 1861 w Białej Podlaskiej, gdzie też początkowo mieszkali. Urodziła pięcioro dzieci: pierworodny syn Antoni (ur. 1863 r., zmarł już rok później), córka Maria (1864 r.), syn Dionizy (1865 r.), syn Józef Alojzy (ur. 1867 r.) – prawnik, sekretarz Rady Powiatu Limanowskiego i znany społecznik działający w mieście Limanowa, późniejszy Minister Spraw Wewnętrznych, przyjaciel i bliski współpracownik Józefa Piłsudskiego, aktywnie uczestniczący w tworzeniu Szkoły Strzeleckiej w Skrzydlnej; oraz najmłodszy syn Jan Adolf (ur. 1872 r.). Życie swoje poświęciła na prowadzeniu domu i wychowaniu dzieci w duchu patriotycznym. Jako rodzina szlachecka zakorzeniona w silnej polskiej tradycji, w czasach po powstaniu styczniowym miała przez władze carskie utrudniony dostęp do narodowej edukacji. W Białej Podlaskiej funkcjonował system kształcenia przeznaczony dla ludności ruskiej. W związku z tym Anna wraz z mężem Józefem zadecydowali o wysłaniu swoich dzieci do szkół w innych miejscowościach, gdzie można było zdobyć polskie wykształcenie tj. Lublin ( miejsce nauki Dionizego), czy Chełm (gdzie edukował się Józef Alojzy). W latach 80-tych XIX wieku ze względu na objęcie przez jej męża stanowiska urzędniczego w Warszawie przeniosła się tam i zamieszkała z całą rodziną w budynku przy ul. Wilczej 1. Finansowała także studia uniwersyteckie swoich synów – Dionizego w Rydze, oraz Józefa Alojzego na Uniwersytecie Warszawskim. Za jej i męża przyzwoleniem w ich warszawskim domu syn Józef organizował spotkania dla studentów działaczy organizacji niepodległościowej i związków pracowniczych. Za tą działalność byli represjonowani. W skutek tego jej syn Józef (używał spolszczonego nazwiska Bek) został skazany na dwa lata więzienia i przeniósł się w 1899 r. „za kordon” do Galicji, gdzie osiadł w Limanowej wraz z żoną Bronisławą z Łuczkowskich. Anna sprowadziła się do Limanowej po śmierci męża najprawdopodobniej w 1908 r. Mieszkała wraz z rodziną w willi „Bekówka”. Uczestniczyła w wychowaniu swoich wnuków, w tym Józefa Becka wybitnego polskiego polityka i dyplomaty II RP. Zmarła w 1915 r. i została pochowana na limanowskim cmentarzu.

Informacje dotyczące jej życia zgromadzili badacze życia jej syna i wnuka, min. prof. dr hab. Paweł Samuś (Uniwersytet Łódzki) oraz prof. dr hab. Marek Kornat (Instytut Historii PAN w Warszawie) współpracujący z Polskim Towarzystwem Historycznym. Materiały dotyczące rodziny Becków jak i zdjęcie, na którym znajduje się Anna Beck wraz z synem Józefem Alojzym Bekiem, wnukami Józefem i Kazimierzem oraz synową Bronisławą, otrzymał w 2007 r. prof. Marek Kornat od prawnuka Anny Beck - Andrzeja Becka zmarłego w 2011 r. To właśnie dzięki uprzejmości prof. Marka Kornata prezentujemy fotografię rodzinną, wykonaną najprawdopodobniej ok. 1908 r. w Limanowej.

Niebawem, bo już w październiku zostanie otwarta w Dworze Marsów przy ul. Józefa Marka 13 przygotowywana od miesięcy wystawa o znaczeniu narodowym dotycząca ministra Józefa Becka i jego rodziny. Ekspozycja jest przygotowywana przez Muzeum Regionalne Ziemi Limanowskiej, które otrzymało na ten cel dofinansowanie z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W ramach oficjalnego otwarcia planowane jest także uroczyste złożenie kwiatów na grobie Anny Beck – matki i babki wybitnych Polaków oraz wykład prof. dr hab. Marka Kornata – znanego polskiego badacza życia ministra Józefa Becka i jego rodziny.

Autor: Magdalena Urbaniec

Załączona fotografia przedstawia rodzinę Becków ok. 1908 r. Od prawej - Józef Alojzy, Józef, Bronisława, siedzi Anna Beck obok Kazimierz.