Między Cichoniem, a Mogielicą – rajdowy wehikuł czasu

Jeżeli w czasie minionego weekendu w rejonie Cichonia i Mogielicy, turyści napotykali żołnierzy niemieckich, partyzantów polskich, sowieckich, to znaczy, że miał miejsce V Rajd „Szlakami Żołnierzy 1. Pułku Strzelców Podhalańskich AK”.

Impreza, która odbywała się w dniach 6-8 czerwca, była adresowana szczególnie do uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych. Na udział mogły liczyć również osoby z pozaszkolnych grup, stowarzyszeń i organizacji zrzeszających młodzież. Tematyką rajdu była działalność żołnierzy 1. Pułku Strzelców Podhalańskich Armii Krajowej na obszarze Beskidu Wyspowego i Gorców, szczególnie na Ziemi Limanowskiej.

Każda grupa uczestników posiadała swoją nazwę związaną z działalnością Armii Krajowej oraz innych organizacji niepodległościowych na obszarze Małopolski i Beskidu Wyspowego. Np. Patrol gimnazjalistów ze Słopnic przyjął nazwę „Lanca”, od konspiracyjnego pseudonimu inż. Józefa Marka z Tymbarku. Inny patrol, z Krakowa, Rudawy, wybrał Jana Piwnika ps. „Ponury”.

Niemcy i Sowieci.

Fabuła oraz trasy rajdu, sprawiały, że poznawanie i utrwalanie wiedzy, stało się przystępniejsze poprzez bezpośredni kontakt z historią ożywioną. Patrole w odstępach czasu wyruszały na kilkunastokilometrową trasę. Pierwszego dnia ze Słopnic Górnych do leśniczówki przy ścieżce edukacyjnej na Ostrą, dalej szlakiem rowerowym na Cichoń, do tablic na Przełęczy Słopnickiej, na Zapowiednicę oraz powrót przez osiedla do bazy rajdu w szkole Podstawowej im. Jana Pawła II. Drugi dzień obejmował zadania terenowe związane z masywem Mogielicy. Trasę rajdu przemierzali uczniowie z całej Małopolski, napotykając na swojej drodze punkty kontrolne z rekonstruktorami, przebranymi za postacie historyczne, związane z działalnością konspiracyjną w czasie II wojny światowej. Patrole musiały wykazać się wiedzą z zakresu geografii dotyczącej przedwojennej mapy Polski, prezentować musztrę, zbierać raporty, rozszyfrowywać wiadomości, udzielać pierwszej pomocy, strzelać z pistoletu maszynowego Sten Mk II., wykazać się znajomością pieśni patriotycznych, unikać kontaktu z okupantem oraz partyzantami sowieckimi. Na zakończenie dnia, późnym wieczorem patrole wyruszyły w las w poszukiwaniu ukrytych żołnierzy cichociemnych.

Z drugiego krańca Polski.

Patrole, na każdym punkcie sędziowskim mogły uzyskać określona liczbę punktów, mogli też punkty stracić, jeżeli nie zachowali czujności na szlaku i zostali złapani przez żołnierzy niemieckich lub wyprowadzenie w pole przez partyzantów sowieckich. W sobotni wieczór w bazie rajdu miał miejsce spotkanie połączone z prezentacją umundurowania i uzbrojenia 1. PSP AK oraz projekcją filmu „Podhalanie z AK”. Gościem rajdu, był pan Paweł Lisowski, który, ze swoim synem Łukaszem, przyjechał aż z Ełku, w celu przekazania materiałów, eksponatów związanych z działalnością w szeregach 1. PSP AK, jego ojca, Norberta Lisowskiego „Granita”. Młodzież szkolna miała okazję poznać bogate zbiory oraz historię kolejnego żołnierza pułku. Tradycyjnie, na zakończenie dnia – ognisko i śpiew.

W niedzielę odbyło się podsumowanie i zakończenie rajdu. Uczestnicy wraz z opiekunami i organizatorami, wzięli udział we mszy św. w kościele w Słopnicach Górnych odprawionej w intencji poległych i zmarłych żołnierzy 1 psp AK oraz uczestników rajdu. Wspomniano również polskich żołnierzy walczących i poległych na frontach pierwszej i drugiej wojny światowej. Na koniec tradycyjna fotografia na schodach. W czasie podsumowania imprezy, w bazie rajdu, dr Dawid Golik nawiązał do fabuły rajdu oraz najważniejszych wydarzeń i tła historycznego. Dzięki rekonstruktorom oraz oryginalnym miejscom historycznym, uczestnicy, mogli na chwilę przenieść się w czasie.

Organizatorzy złożyli podziękowania dla gospodarzy terenu, pana Adama Sołtysa, Wójta Gminy Słopnice, oraz pana Marka Mrózka, Dyrektora Zespołu Szkoły Podstawowej i Przedszkola w Słopnicach im. Jana Pawła II. Nie zabrakło podziękowań dla harcerzy z małopolskiej Chorągwi Harcerzy ZHR (5.KDW „Orkan”) współorganizatorów, członków Stowarzyszenia Rekonstrukcji Historycznych – 1. Pułku Strzelców Podhalańskich AK, pracowników Nadleśnictwa Limanowa oraz pasjonatów sportu i historii z Klubu Sportowego Limanowa Forrest.

Wśród dwudniowych zmagań, po wyrównanej, zaciętej walce - wśród patroli I. miejsce – zajął patrol „Ponury”, złożony z licealistów z Krakowa i Rudawy. Na drugim miejscu uplasował się patrol „Lanca” w skład którego weszły uczennice Gimnazjum im. Adama Mickiewicza w Słopnicach. Podium uzupełnił patrol „Kruk” złożony z uczniów IV LO w Olkuszu.

V Rajd Szlakami Żołnierzy 1 psp AK w Słopnicach rozpoczął, nowy czteroletni cykl turystyczno-historycznych, tego rodzaju imprez. – Kolejne edycje miejmy nadzieję, wrócą w rejon działalności pułku, do Gorlic, Nowego Sącza oraz Nowego Targu. Do tej pory miały miejsce IV rajdu, obejmując Gorce, Beskid Sądecki i Beskid Niski.

Impreza była organizowana przez Instytut Pamięci Narodowej, Oddział w Krakowie, Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznych – 1.Pułk Strzelców Podhalańskich AK oraz Gminę Słopnice. W organizację rajdu włączyli się również: Nadleśnictwo Limanowa Małopolska Chorągiew Harcerzy ZHR (5. KDW „Orkan”) oraz Klub Sportowy „Limanowa Forrest”. Koordynatorami rajdu, budowniczymi trasy i scenariusza byli dr Dawid Golik (IPN) i Przemysław Bukowiec (SRH 1 PSP AK). Honorowy patronat nad rajdem objął Jan Puchała – Starosta Limanowski.

Wyniki rajdowej rywalizacji:

I m-ce, „Ponury” – licealiści z Krakowa i Rudawy

II m-ce, „Lanca” – uczennice Gimnazjum im. A. Mickiewicza w Słopnicach

III m-ce, „Kruk” – uczniowie IV LO w Olkuszu

IV m-ce, „Borowy” – Gimnazjum Jezuitów w Krakowie

V m-ce, „Smrek” – uczniowie IV LO w Olkuszu

VI m-ce, „Jaworz” – uczniowie Gimnazjum im. A. Mickiewicza w Słopnicach

Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznych

1. Pułk Strzelców Podhalańskich Armii Krajowej

PBukowiec.