Pierwsza Oficerska Szkoła ma 100 lat

Stróża. 13 października w Szkole Podstawowej im. Stanisława Wyspiańskiego w Stróży odbyły się uroczystości związane z jubileuszem 100-lecia Pierwszej Oficerskiej Szkoły Strzeleckiej pod komendą Józefa Piłsudskiego, która przed laty mieściła się w budynku szkoły. Jednym z gości zaproszonych na to wydarzenie był bp Andrzej Jeż, ordynariusz tarnowski.

W minioną niedzielę o godz. w budynku Szkoły Podstawowej im. Stanisława Wyspiańskiego w Stróży odbyła się uroczystość patriotyczna, związana z 100. rocznicą powstania Pierwszej Oficerskiej Szkoły Strzelckiej pod komendą Józefa Piłsudskiego, która przed laty mieściła się w budynku szkoły.

Obchody rocznicy rozpoczęła msza św., koncelebrowana przez kilku duchownych, której przewodniczył biskup Andrzej Jeż, ordynariusz diecezji tarnowskiej. Następnie uczniowie SP w Stróży wykonali montaż słowno-myzyczny. Następnie odbył się Apel Poległych, który przeprowadził Stanisław Dębski z limanowskim 'Strzelcem' z ZS nr 1 w Limanowej. W uroczystościach wzięli udział również członkowie ZS 'Strzelec' OSW w Tymbarku.

W uroczystości wzięli udział m. in.: poseł RP Wiesław Janczyk, starosta Jan Puchała, przewodniczący Rady Powiatu Tomasz Krupiński, Mieczysław Uryga z Zarządu Powiatu Limanowskiego, wójt Benedykt Węgrzyn i przewodniczący Rady Gminy Dobra Jan Palki, wójt gminy Jodłownik Paweł Stawarz, przedstawiciel Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego Łukasz Zalasiński, reprezentująca nowosądecką delegaturę Kuratorium Oświaty Teresa Szczurowska a także dyrektor Szkoły Podstawowej im. Stanisława Wyspiańskiego w Stróży Dorota Spyrka.

Barwy narodowe nad limanowskim rynkiem Aktywna majówka? Tego miejsca w Nowy Sącz nie możesz przegapić

Warto wiedzieć:

Pierwsza Oficerska Szkoła Strzelecka pod komendą marszałka Józefa Piłsudskiego powstała w 1913 roku w powiecie limanowskim i mieściła się w budynku dworskim Ludwika Lazara Stróży, który od 1920 roku zajmuje Szkoła Podstawowa, obecnie nosząca imię Stanisława Wyspiańskiego.
W Pierwszej Oficerskiej Szkole Strzeleckiej w Stróży zajęcia odbywały się od lipca do końca sierpnia 1913 roku. Uczestników szkolenia było 90. Wśród nich: Michał Karaszkiewicz - Tokarzewski, Leopold Lis- Kula, Kazimierz Sosnkowski, Michał Sokolnicki.
Uczestników szkoły odwiedził Włodzimierz Tetmajer, który był działaczem konspiracyjnym Polskiej Organizacji Wojskowej. Zakres prowadzonego kursu obejmował zajęcia dotyczące fortyfikacji polowych i materiałów wybuchowych, dzieje wojen i wojskowości, taktykę piechoty. Drugą częścią szkolenia były ćwiczenia w terenie. Zajęcia z musztry i strzelanie z broni ręcznej były prowadzone przez Józefa Piłsudskiego i Kazimierza Sosnkowskiego.
Celem powołania tej szkoły było wykształcenie , wychowanie i wyszkolenie żołnierza , podoficera i oficera dla przyszłego wojska polskiego na wypadek powstania przeciwko Rosji. W regulaminie strzeleckim można było znaleźć jeszcze inny cel , a mianowicie: 'W czasie pokoju w żołnierzach należy wyrabiać siłę moralną, panowanie nad sobą i wytrwałość fizyczną'.
Warunki w jakich odbywał się kurs były twarde i surowe. Dzień zaczynał się o 6 rano, o 8 zaczynały się ćwiczenia, a od 10 wykłady. Ćwiczenia taktyczne odbywały się na wschodnim zboczu Śnieżnicy i Ćwilina oraz między masywami Łopienia i Mogielicy na ich zachodnich zboczach, na terenie wsi Chyszówki. Ważnym wydarzeniem dla wszystkich uczestników szkolenia były, wspólne ćwiczenia z innymi kampaniami strzeleckimi w Nowym Targu i Zakopanym dokąd 15 sierpnia pieszo ze Stróży udali się strzelcy. Po ćwiczeniach wrócili do Stróży. 31 sierpnia 1913 roku w południe wyruszyli strzelcy do Dobrej i stamtąd odjechali pociągiem do Krakowa. Tutaj drogi uczestników szkoły się rozeszły. Jednak po 15 miesiącach w listopadzie 1914 roku powrócili w te okolice, tym razem w szeregach Legionów Polskich.
8 października 1933 roku w dwudziestą rocznicę powstania Pierwszej Oficerskiej Szkoły Strzeleckiej w Stróży w ścianę budynku szkoły została wmurowana pamiątkowa tablica. Na uroczystość przybyło dużo gości i liczna grupa absolwentów szkoły. W okresie międzywojennym tablicę traktowano jako ważną narodową pamiątkę.
Z kolei w Polsce Ludowej tablica znalazła się na liście pamiątek tępionych przez władzę. Zażądano usunięcia tablicy z budynku szkoły przez sołtysa wsi Macieja Trzópka. Ten odmówił ściągnięcia jej, jednak zabił deskami i zatynkował na szkole. Mimo to ktoś doniósł , że tablica nadal jest na budynku , więc definitywnie usunięto ją rozbijając na 5 kawałków i wrzucono do pobliskiej rzeczki Stróżanki, skąd wziął je Czesław Nowak i ukrył w stodole. Następnie kawałki tablicy przekazano Franciszkowi Dudzikowi, który wykonał specjalne ramo i umieścił w nim fragmenty zniszczonej tablicy.
W 1981 r. została odrestaurowana dzięki staraniom środowisk niepodległościowych z Krakowa, a z woli miejscowego społeczeństwa i za sprawą Towarzystwa im. Józefa Piłsudskiego została przywrócona na budynek szkoły 5 listopada 1989 roku.

(Źródło: SP w Stróży)