Spotkanie z dietetykiem

​Pasierbiec. W piątek (22 lipca) w Świetlicy Wiejskiej w Pasierbcu odbył się wykład dietetyczki Wiesławy Bubuli - kierownika sekcji żywienia Szpitala Powiatowego w Limanowej, która podzieliła się z uczestnikami wiedzą na temat wpływu żywienia na pracę układu odpornościowego w jesieni życia.

Na spotkanie przybyli seniorzy z Pasierbca i okolic. Obecni byli także wójt gminy Limanowa Jan Skrzekut, kierownik Wydziału Kultury i Promocji Urzędu Gminy Limanowa Wojciech Korabik oraz Ewa Bulanda – kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Limanowej. 

Ewa Bulanda w imieniu organizatorów przywitała zebranych, podziękowała pracownikom Urzędu Gminy Limanowa i GOPS-u, zaangażowanym w organizację wykładu, a także przedstawiła prelegentkę. Zaznaczyła, że układ odpornościowy chroni nas przed wirusami, bakteriami oraz innymi patogenami i dlatego tak ważne jest jego wzmacnianie poprzez odpowiedni sposób odżywiania i dobór właściwych składników odżywczych. 

Następnie głos zabrał wójt Jan Skrzekut. Zauważył, że w szkolnictwie zawodowym jest takie powiedzenie, że trzeba łączyć teorię z praktyką, a prelegentka Wiesława Bubula jest tego dobitnym przykładem. Ma wielką wiedzę teoretyczną i praktycznie zajmuje się odżywianiem w pracy zawodowej. 

Specjalistka do spraw żywienia przytoczyła definicję odporności, która jest zdolnością do zachowania integralności zagrożonej przez potencjalnie niebezpieczne czynniki. Te czynniki mogą być pochodzenia zewnętrznego, np. czynniki chorobotwórcze, które w większości dostają się do organizmu przez układ pokarmowy, jak i czynniki wewnętrzne, np. komórki nowotworowe. A zatem nasza odporność może uchronić nas również przed chorobami nowotworowymi. Czynnikami, które wpływają na naszą odporność są m.in.: uwarunkowania genetyczne, wiek, ogólna kondycja organizmu (znaczenie prawidłowej diety), stres, sprawność fizyczna, sposób żywienia, dostosowany do wieku i pory roku. 

Jeżeli się dobrze żywimy mamy szansę na większą odporność. Układem najbardziej narażonym na wnikanie drobnoustrojów do wnętrza organizmu jest układ pokarmowy. I dlatego u noworodków, u których przewód pokarmowy jest szczególnie wrażliwy, tak bardzo ważne jest karmienie dziecka piersią. Musimy to mówić naszym dzieciom i wnukom. Ważną zasadą, która powinna być stosowana od najmłodszych lat w celu podniesienia naturalnej odporności, są regularne posiłki. Optymalne jest spożywanie w ciągu dnia pięciu wartościowych, o średniej objętości, niezbyt obfitych posiłków, kalorycznie dostosowanych do wieku i wysiłku fizycznego, z dodatkiem świeżych warzyw lub owoców. Główny posiłek powinien zawierać dodatek produktu białkowego wysokowartościowego. Dzięki temu dostarczymy organizmowi stałych dawek energii, witamin i minerałów, przez co zadbamy o odporność. 

Następnie prelegentka przywołała talerz zdrowego żywienia, w którym połowę objętości zajmują warzywa (kolor warzyw i owoców ma znaczenie nie tylko wizualne, bo każde warzywo dostarcza innych składników odżywczych), ¼ talerza to produkty białkowe (np. jaja, mleko, mięso), a ¼ to produkty stricte węglowodanowe (np. chleb z pełnego przemiału, kasze, makarony razowe). Należy też spożywać rośliny strączkowe w niewielkich ilościach, ryby (np. 10 dkg 2-3 razy w tygodniu), orzechy, musli. A co nam szkodzi? Należy jeść mniej soli. Sól spożywana w nadmiarze prowadzi do chorób nerek, nadciśnienia. Trzeba też ograniczać spożycie mięsa czerwonego. Odrzucić musimy produkty wysokoprzetworzone, cukier i słodkie napoje. Te ostatnie wymieńmy na wodę. Przy problemach z utrzymaniem moczu, wypijamy tej wody mniej, ale częściej i jest szansa mniejszego parcia na pęcherz moczowy. Ponadto należy zamieniać tłuszcze zwierzęce (z wyjątkiem tłuszczu rybiego, który jest zdrowy) na tłuszcze roślinne (wyjątek stanowi niezdrowy olej palmowy kokosowy). Na oleju słonecznikowym nie smażymy. Produkty grillowane i smażone zamieniamy na produkty gotowane, gotowane na parze. 

Wykładowczyni w bardzo ciekawy i interesujący sposób przybliżyła także uczestnikom wykładu piramidę zdrowego żywienia i aktywności fizycznej z 2019 r., dedykowaną dla osób w starszym wieku. Jest to przybliżenie w sposób prosty, kompleksowej idei żywienia, która daje osobom starszym szansę na długie i zdrowe życie. Podstawą piramidy jest ruch i podejmowanie każdej możliwej, dopasowanej do siebie aktywności fizycznej. Następnie jest woda, a dalej warzywa i owoce. W piramidzie dla osób starszych mamy także sok, zwłaszcza warzywny, zawierający błonnik, działający w naszym organizmie jak miotła, oczyszczająca nasze jelita ze wszystkich zbędnych złogów. Mamy tutaj trzy porcje warzyw i jedną porcję owoców. W piramidzie żywienia mamy też grupę produktów zbożowych (pełnoziarniste: ryż, kasze, makarony), produkty mleczno-nabiałowe (mleko, kefiry, sery), zawierające wapń, mający szczególny wpływ na stan kości u osób starszych. Jeżeli nie tolerujemy laktozy, na rynku są produkty mleczne bez laktozy. Dalej mamy znikomą ilość produktów białkowych, takich jak mięso. Na samym szczycie piramidy mamy olej roślinny, przeznaczony do spożywania na surowo, jako dodatek do surówek, czy sałatek. Następnie są orzechy, spożywane codziennie po kilka. Mamy przekreśloną sól, cukier. Nie pijemy za dużo kawy ani czarnej herbaty. Pijemy wodę. Dla zdrowia ważne także jest spotykanie się z innymi, chociażby na takich spotkaniach jak dzisiejsze, wychodzenie do ludzi, a nie izolowanie się. 

Wiesława Bubula przytoczyła także zasady zdrowego żywienia osób starszych, takie jak regularne posiłki, pięć posiłków dziennie o odpowiedniej kaloryczności, niezbyt obfitych, wśród nich jeden gorący, brak podjadania, picie wody, warzywa i owoce, produkty zbożowe pełnoziarniste (białka i tłuszcze spalają się w obecności węglowodanów, zatem brak jest powodów do odmawiania sobie chociażby małych ilości chleba), spożywanie produktów mlecznych, jaj, mięsa, orzechów, nasion, ziół, unikanie cukru i soli, o czym już była wcześniej mowa. Jeżeli nie tolerujemy warzyw i owoców, to stosujemy je rozdrobnione bądź przetarte. W przypadku przypraw do potraw należy zwracać uwagę na ich skład, gdyż mogą zawierać duże ilości soli i glutaminianu sodu. Nie należy spożywać alkoholu. Dietetyczka opowiedziała także o rozsądnej suplementacji witaminą D przy ograniczeniach w dostępie do słońca ze względu na możliwe nowotwory skóry (używamy ubrań, kapeluszy, kremów z filtrami). Zwróciła kolejny raz uwagę na aktywność fizyczną, społeczną i umysłową seniorów. 

Odpowiednio zbilansowana dieta wpływa na pracę układu odpornościowego. Istotny jest sposób żywienia i obecność w diecie następujących elementów: odpowiednich nienasyconych kwasów tłuszczowych, których źródłem są np. niektóre oleje roślinne, orzechy, redukujące stan zapalny w organizmie, probiotyków (np. kefir), witamin (np. witaminy: D, E, A, C), minerałów (Żelazo, Selen, Cynk), oraz przeciwutleniaczy, najlepiej dostarczanych do organizmu ze wskazanym pożywieniem. Składniki odżywcze wpływają na funkcjonowanie błony śluzowej jelit, na odpowiedź przeciwzapalną oraz aktywność komórek obronnych organizmu. Na koniec nasza prelegentka podsumowała, co szkodzi naszemu zdrowiu. Jest to spożywanie przetworzonej żywności, smażenie, tłuszcze zwierzęce i izomery trans kwasów tłuszczowych (utwardzacze olejów roślinnych), słodycze, słone przekąski (źródłem cukru jest tutaj biała mąka jako węglowodan, obecne są także niezdrowe tłuszcze), jasne pieczywo, napoje energetyczne, nadmiar alkoholu, kofeiny. Stwierdziła, iż mamy wybór. Pozwólmy jednak, by nasza żywność była naszym pożywieniem i lekarstwem. 

Spotkanie zostało zrealizowane w ramach projektu „Rozwój Pomocy Społecznej” - projekty socjalne mające na celu wsparcie, aktywizację i poprawę jakości życia osób starszych. Organizatorem przedsięwzięcia był Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Limanowej we współpracy z Urzędem Gminy Limanowa. Zadanie dofinansowane zostało ze środków otrzymanych od Wojewody Małopolskiego i ze środków własnych Gminy Limanowa. Wykład wpisał się w obchody II Światowego Dnia Dziadków i Osób Starszych, który obchodzono w tym roku 24 lipca. 

(Źródło/fot.: GOPS Limanowa)